Ingenieursbureau wordt ook buiten Golfregio gehinderd door oorlog

AMSTERDAM, 24 JAN. Nederlandse ingenieursbureaus ondervinden hinder van de oorlog in de Golf, niet alleen in het Midden-Oosten maar ook in Islamitische landen ver buiten de Golf-regio.

Euroconsult in Arnhem moest deze week een bijeenkomst van zestien teamleiders in Bangladesh afzeggen uit vrees voor anti-Westerse sentimenten onder de lokale bevolking. En Haskoning in Nijmegen is in Marokko geconfronteerd met de moord op twee ingenieurs van een Franse partner.

Nedeco, het overkoepelende orgaan van Nederlandse ingenieursbureaus in het buitenland, is uiterst terughoudend met informatie over de effecten van de Golfoorlog op de Nederlandse consultants. Nedeco-directeur jhr. mr. A. W. G. Van Riemsdijk beperkt zich tot een aantal weinigzeggende verklaringen. “De algemene tendens is dat de Nedeco-leden zich uit een aantal landen hebben teruggetrokken. Ik ga daarop liever niet in. Die dingen zijn nogal delicaat. “

Haskoning is direct in zijn commentaar op de Golfcrisis. Volgens algemeen directeur ir. J. F. de Haan wordt het ingenieursbureau in toenemende mate getroffen door de Golfoorlog, al zijn de consequenties tot nu toe “nog niet heel erg”. Hij raamt de schade op “enkele procenten van de omzet” (vorig jaar 85 miljoen gulden).

Voor Haskoning strekken de gevolgen van de oorlog zich uit tot ver over de grenzen van het slagveld. De Haan constateert dat in veel Islamitische landen, ook buiten de Golfregio, de emoties hoog oplaaien. Zo zijn er twee medewerkers vermoord van een Frans collega-bureau waarmee Haskoning samenwerkt in Marokko. “Ik ken de oorzaken niet allemaal precies. Maar u kunt de redenen zelf ook wel raden.”

Haskoning heeft zijn medewerkers in Marokko, maar ook in Islamitische landen als Pakistan en Bangladesh, dringend aangeraden zo veel mogelijk binnen te blijven. Ook in een aantal Islamitische regio's in Afrika bezuiden de Sahara - in Noord-Nigeria bij voorbeeld - moeten de Nederlandse ingenieurs omzichtig te werk gaan. Haskoning heeft er extra veiligheidsmaatregelen getroffen maar wil daarover verder niets kwijt.

Het ingenieursbureau had zijn medewerkers uit Saoedi-Arabie, Jemen, Soedan en Jordanie al voor het uitbreken van de oorlog teruggeroepen. Haskoning is nog niet overgegaan tot het weghalen van medewerkers uit de andere landen waar het op het ogenblik onrustig is. “We blijven daar voorlopig wel zitten. Je moet je alleen niet op straat vertonen. Er bestaan daar allerlei anti-Amerikaane, anti-Westerse sentimenten.”

Ook bij Euroconsult in Arnhem zit de schrik er goed in. Negen van de twaalf medewerkers in Jemen zijn net naar Nederland teruggekeerd. Het ingenieursbureau, gespecialiseerd in plattelandsontwikkeling, heeft een apart coordinatieteam opgericht dat de ontwikkelingen in een aantal zeer gevoelige landen - Jemen, Soedan, Egypte en Bangladesh - op de voet volgt.

Een zestiental teamleiders van Euroconsult zou eigenlijk deze week in Bangladesh vergaderen maar heeft daarvan op het laatste moment afgezien. “De vergadering is geannuleerd. Het is er te onrustig. Ik denk dan aan de Islam, aan stenen gooien op westerlingen. Geen plezierig klimaat om naartoe te gaan”, aldus mevrouw C. Wijnands van Euroconsult.

De financiele consequenties van de Golfoorlog zijn volgens haar nog niet te overzien. “We houden er heel ernstig rekening mee dat het voor ons een flinke klap, een financiele aderlating wordt.” Bij Euroconsult werken totaal 270 mensen waarvan 120 tot 150 in het buitenland.

Het landbouwproject (integrated rural development) van Euroconsult in Jemen is tot nog toe het enige project van Euroconsult dat in de knel is gekomen door de escalatie van het geweld in de Golf.

Ook DHV Consultants in Amersfoort heeft een speciaal crisisteam in het leven geroepen dat de vinger aan de pols houdt en meerdere malen per dag contact opneemt met de medewerkers in het veld. Ook DHV heeft een aantal mensen uit de regio teruggetrokken. Toch klinkt directeur ir. R. G. Campen van DHV iets minder ongerust dan zijn collega's: “Egypte is business as usual.” En wat die twee moorden in Marokko betreft. “Ja, dat hebben we ook gehoord. Later bleek echter dat ook een Marokkaan was omgekomen.” Voor Campen niettemin voldoende reden om zeer voorzichtig te zijn.