Hoe te overleven als krijgsgevangene

SAN DIEGO, 24 jan. - Aan de lessen van Vietnam valt niet te ontkomen op de marineschool waar veel van de piloten die deelnemen aan Operatie Desert Storm leskrijgen in hoe-te-overleven-als-krijgsgevangene.

De cursussen op de school zijn eind jaren zeventig drastisch aangepast aan de hand van ervaringen van overlevenden van 'Hanoi Hilton', vertelt William Stark, een gepensioneerde kapitein die zelf zes jaar krijgsgevangen heeft gezeten in Vietnam nadat zijn jachtbommenwerper in de buurt Hanoi was neergeschoten.

Het Marinecentrum voor 'Overleving, Verzet en Ontsnapping' in de buurt van San Diego bereidt militairen voor op de psychologische en fysieke ontberingen die hen als krijgsgevangenen te wachten staan. “Binnen zekere beperkingen is het zo realistisch mogelijk”, zegt Stark.

Op het dorre oefenterrein verrijzen hier en daar bunkers en wachttorens en liggen rollen prikkeldraad. De 'bewakers' van het terrein zijn gekleed in uniformen van de 'vijand' en verhoren de 'gevangenen' met de technieken die indertijd de Noordvietnamezen en de Noordkoreanen gebruikten.

“Het blijft kunstmatig omdat je weet dat aan het verhoor een einde komt, maar zelfs met die wetenschap reageren sommige mannen zo emotioneel dat ze het programma niet afmaken”, aldus Stark. “Daardoor weet je van tevoren wie het erg moeilijk zullen krijgen.”

Details over de overlevingscursus, die alle piloten krijgen, wil de marine niet geven. De Irakezen zouden er volgens commandant Jim Mitchell, een woordvoerder van de marine, mogelijk hun voordeel mee kunnen doen. Bagdad beweert dat ze in de Golfoorlog al twintig geallieerde militairen krijgsgevangen heeft gemaakt.

Volgens Stark is het te vroeg om te zeggen of de overlevingscursussen de Amerikaanse krijgsgevangenen voldoende hebben voorbereid. Maar volgens hem misbruiken de Irakezen krijgsgevangenen op dezelfde manier voor propaganda-doeleinden als Noordvietnamezen. Irak heeft krijgsgevangenen op televisie getoond, sommigen van hen vol blauwe plekken in het gezicht. Enkelen legden verklaringen af tegen de oorlog - op een matte toon die erop wees dat de uitspraken met geweld waren afgedwongen.

Naar aanleiding van de ervaringen in Vietnam en vooral de afschrikwekkende internering van 83 bemanningsleden van het spionageschip Pueblo door Noordkoreanen, zijn de gedragsregels voor Amerikaanse militairen intussen veranderd. Vroeger waren krijgsgevangen gemaakte militairen verplicht niet meer informatie te geven dan hun naam, rang, nummer en geboortedatum. Intussen is echter een nieuwe wet van kracht die bepaalt dat militairen hun “uiterste best” moeten doen om niet meer te vertellen. (AP)