'B-52 een Volvo Amazone'

ROTTERDAM, 24 jan. - De B-52 is eigenlijk een wat lachwekkend vliegtuig. Het is met een spanwijdte van bijna zestig meter belachelijk groot, maar het is vooral belachelijk oud.

Het bouwplan van het toestel lag al in 1948 op de tekentafels van de ontwerpafdeling van de bommenwerperfabrikant Boeing.

De blauwdruk van de B-52 is als concept terug te voeren op de propeller-aangedreven B-17 Flying Fortress en de B-29 Superfortress, die de grote Duitse en Japanse steden platgooiden in de Tweede Wereldoorlog. De B-52 heeft geen vier propellers maar acht straalmotoren. Hij vliegt hoger en sneller, maar hij heeft in wezen de onveranderde opdracht: breek de vijand. Niet met precisie-bombardementen, maar met grof geweld. Om de aandacht te vestigen op de overeenkomst met zijn toen bekende voorgangers kreeg de B-52 bij zijn eerste vlucht in 1954 de naam Stratofortress.

Inmiddels zijn er 37 jaar verstreken en in de Golfoorlog wordt misschien wel het belangrijkste gedeelte van het voorbereidende luchtoffensief aan diezelfde B-52 gegeven. Het uitschakelen van de Iraakse Republikeinse Garde wordt overgelaten aan de logge machines die in groepjes van drie en van grote hoogte van de woestijn een maanlandschap maken. De lading van tegen de vijftien ton ongeleide bommen is bedoeld om een plaatselijke aardbeving te veroorzaken die tanks en trucks vernielt en het moreel van de Gardisten breekt.

Toch zijn de B-52's die nu van Diego Garcia in de Indische Oceaan en van een onbekend vliegveld in de Verenigde Arabische Emiraten opstijgen, boven Koeweit hun lading lossen en vervolgens naar Turkije vliegen, niet meer dezelfde als die van bijna veertig jaar terug. Het voortdurende moderniseren van de oude rompen heeft de bommenwerpers zo veranderd dat zij drie generaties opvolgers hebben overleefd. Het aanpassen van de elektronische systemen en het vervangen van de straalturbines waren altijd voldoende om het toestel als een goedkoop alternatief voor dure nieuwe lange-afstandbommenwerpers aan te houden. “Het resultaat is vergelijkbaar met een Volvo Amazone”, zegt majoor Cole van de Amerikaanse luchtmacht “maar dan met stuurbekrachtiging en cruise-control.

De B-52 is zo goed als onkwetsbaar voor de Iraakse luchtverdediging. De radarstoringsapparatuur van escorterende vliegtuigen en van de B-52 zelf maakt het gevaar ongedaan van de Russische SAM's, voor zover die tijdens chirurgische aanvallen van geallieerde jachtbommenwerpers zijn gespaard. En voor het conventionele luchtafweergeschut vliegen ze veel te hoog.

Hoewel de B-52's dus een grote rol spelen in de Golfoorlog zal het beeld van grote formaties van deze bommenwerpers die rijen projectielen uit hun bommenluiken laten vallen niet zo met dit conflict geassocieerd worden als met de oorlog in Vietnam het geval was. Na een volle week ingezet te zijn is er van hun acties nog geen seconde te zien geweest.

    • Menno Steketee