Sjatalin doet dringend beroep op Gorbatsjov

MOSKOU, 23 jan . - President Michail Gorbatsjov kan de Sovjet-Unie alleen nog redden door de communistische partij te verlaten en een brede coalitieregering te vormen.

Wil hij dat niet, dan kan hij beter aftreden. Dat vindt zijn voormalige economische adviseur prof. Stanislav Sjatalin.

In een open brief aan Gorbatsjov, gisteren gepubliceerd in de Komsomolskaja Pravda (met een oplage van achttien miljoen nagenoeg de grootste krant van de Sovjet-Unie), heeft Sjatalin de president en partijleider gisteren voor het laatst advies gegeven. Onder de kop “Je kunt het kwaad niet bestrijden met behulp van het kwaad” keert hij zich scherp tegen het economische beleid dat nu wordt uitgevoerd door het kabinet van premier Pavlov. Volgens Sjatalin moet de regering “terugkeren” tot zijn eigen zogenaamde 'vijfhonderd dagenplan'. Dat programma, dat Sjatalin heeft opgesteld toen hij nog lid was van de presidentiele raad rond Gorbatsjov, zou de basis kunnen bieden voor behoud van de Sovjet-Unie in economische zin en de verschillende deelrepublieken tegelijkertijd de mogelijkheid geven in politieke zin onafhankelijk te zijn.

Dit is echter alleen mogelijk als Gorbatjov “onmiddellijk de post van secretaris-generaal van de CPSU opgeeft” en een regering van “nationaal vertrouwen” vormt waarin alle “republieken, partijen en klassen” vertegenwoordigd kunnen zijn.

Maar, zo schrijft Sjatalin, “u bent bang de macht te verliezen”. Hij besluit zijn brief dramatisch: “Michail Sergejevitsj (Gorbatsjov), als u dit allemaal niet begrijpt, dan is het uw plicht ten opzichte van het volk om heen te gaan, samen met uw hele omgeving. Een politicus moet niet toestaan dat men medelijden met hem heeft”.

Meer dan honderd prominente intellectuelen, onder wie schrijvers, acteurs en musici, hebben in een open brief in het blad Argoementy i Fakty geschreven dat Gorbatsjov het land “terugvoert naar de werkkampen, zuiveringen, vrees, honger en verwoesting”. Onder de ondertekenaars van het schrijven zijn de wereldkampioen schaken, Kasparov, en Tichon Chrennikov, sinds 1948 voorzitter van de Bond van Componisten en tot voor kort beschouwd als een conservatief. Volgens de ondertekenaars van de brief dreigt de Sovjet-Unie zich “met een IJzeren Gordijn weer af te sluiten van de mensheid en een nucleaire bedreiging van de wereld te worden”.