Japan geeft mogelijk 9 miljard dollar extra voor de geallieerden

TOKIO, 23 jan. - Japan zal mogelijk negen miljard dollar extra meebetalen aan de militaire inspanning van de geallieerden in de Golf.

Inclusief een eerdere toezegging komt de Japanse steun op dertien miljard dollar. Premier Kaifu zou vandaag het nieuwe hulpbedrag aankondigen na terugkeer van zijn minister van financien Hashimoto uit New York, maar de bijeenkomst werd afgelast, vermoedelijk wegens meningsverschillen in de regering over de financiering.

Hashimoto, die in de Verenigde Staten was voor financieel overleg van de G-7, de belangrijkste industrielanden, kreeg van zijn Amerikaanse ambtgenoot Brady instructies hoe Japan kan berekenen welke contributie de VS verwachten.

De oorlog kost de geallieerden ongeveer 500 miljoen dollar per dag. Het zou redelijk zijn als Japan daar een vijfde van betaalde, vinden de VS. Dat is 30 keer 100 miljoen dollar per maand, ofwel negen miljard dollar voor de periode januari tot en met maart. Kaifu heeft dit rekensommetje doorgenomen met zijn kabinet en met functionarissen van zijn Liberaal-Democratische Partij, maar over de financiering is men het kennelijk nog niet eens. Eerder was door ministers geopperd de tabaksaccijns te verhogen.

[De cijfers van Operatie Desert Storm werden aanvankelijk geschat op 1 miljard dollar per dag. Maar Alan Greenspan, voorzitter van het stelsel van Amerikaanse banken, zei gisteren dat een half miljard dollar per dag waarschijnlijker is.]

Van de eerder toegezegde vier miljard dollar is de helft bestemd voor de militaire operaties en de andere helft voor economische steun aan Jordanie, Egypte en Turkije. De nieuwe hulp van negen miljard dollar zal voor zover bekend niet enkel bestemd zijn voor de aanschaf van verbandgaasjes, maar vooral voor de militaire inspanningen van de geallieerden.

Met zijn als 'politiek doortastend' omschreven besluit maakt de Japanse premier een einde aan de speculaties over de diepte van Japans schatkist. Tokio's financiele vermogen wordt geschat op vijfduizend tot tienduizend miljard dollar.

Een andere kwestie die een politieke beslissing van Kaifu vergt is het al dan niet sturen van vliegtuigen van Japans Zelfverdedigingsmacht voor het vervoer van vluchtelingen in de Golf. Het voorstel van staatssecretaris van defensie Tomoharu Yoda om vijf verkeersvliegtuigen te sturen en 200 man personeel is omstreden omdat artikel negen van de Japanse grondwet het gebruik van geweld om internationale conflicten op te lossen afzweert.

Op grond van dit artikel wordt al jarenlang vastgehouden aan de regel dat Japans Zelfverdedigingsmacht, zoals het Japanse leger om grondwettelijke redenen wordt genoemd, niet buiten Japans grondgebied mag opereren. Een uitzondering wordt gemaakt voor humanitaire hulpacties bij natuurrampen en voor wetenschappelijke doeleinden.

Japans grootste oppositiepartijen, de Socialistische partij en de boeddhistisch getinte Komeito, protesteren zowel tegen het plan om materieel en manschappen van de Zelfverdedigingsmacht te sturen als tegen extra financiele hulp voor de militaire inspanning. Het liefst zouden ze Japan buiten het militaire conflict houden. Eventuele financiele steun zou gegeven moeten worden op voorwaarde dat het geld alleen voor niet-militaire doeleinden wordt aangewend, vindt de oppositie.

    • Elbrich Fennema