Egypte wil Irak geen respijt geven

KAIRO, 23 jan. - President Mubarak heeft een eind gemaakt aan de speculaties dat Egypte - al dan niet samen met andere Arabische staten - de Veiligheidsraad van de VN zal vragen om president Saddam Hussein van Irak een nieuwe en laatste kans te geven de oorlog tegen hem onmiddellijk te beeindigen.

In brede kring was die verwachting gewekt na een hoofdartikel in het semi-officiele blad Al-Ahram, dat ideeen bevatte die identiek waren met een voorstel van koning Hussein van Jordanie van het afgelopen weekeinde en met soortgelijke ideeen die Algerije en de PLO hadden geuit.

Het artikel in Al-Ahram was geschreven door hoofdredacteur Ibrahim Nafeh, van wie bekend is dat hij nauwkeurig op de hoogte is van het gedachtengoed van de president. Volgens Nafeh was het “na vier dagen van hel en terreur die het krachtenveld van de beide partijen duidelijk hebben gemaakt, tijd om Irak een ultimatum te stellen zich uit Koeweit terug te trekken en zijn strijdkrachten door Arabische strijdkrachten te vervangen”. Als Irak met dit scenario akkoord ging zou - aldus Nafeh - de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties een staakt-het-vuren van een paar dagen in acht nemen om de Iraakse troepenmacht in de gelegenheid te stellen de aftocht te blazen. Alleen zo'n gang van zaken zou “de vernietiging van Irak verhinderen en de hellevuren doven”.

Het artikel baarde groot opzien. Het werd algemeen beschouwd als een verhulde poging van de president om zijn handen schoon te wassen na de aanzwellende kritiek van de moslim-extremisten, de nasseristen, de fascisten en de communisten op zijn politiek om, samen met de bombarderende Westerlingen, tegen Irak oorlog te voeren. Zelfs onafhankelijke liberalen met een snufje panarabisme hebben grote moeite met die bombardementen op een Arabisch broedervolk.

Maar gisteren zei Mubarak in een geimproviseerd vraaggesprek met journalisten dat de internationale gemeenschap een staakt-het-vuren-resolutie niet zou accepteren. Hij liet in het midden of hij zijn bondgenoten in de anti-Saddam-coalitie achter de schermen om zo'n resolutie had gevraagd.

Egypte, zo stelde hij, bekleedt in de regio een leidende positie en steunt als zodanig de legitimiteit, omdat Egypte anders niet langer Egypte zou zijn. Egypte kan alleen maar vanuit die positie de rechtvaardige zaken van de Arabische wereld beschermen en het kan zijn taak van schild van de Arabische wereld dus zeker niet opgeven.

Mubarak viel dan ook scherp uit naar een van de journalisten, wiens partij om de onmiddellijke terugtrekking van de Egyptische troepen uit Saoedi-Arabie heeft gevraagd. “Wat is de logica ervan en wie zullen ervan profiteren?” De Egyptische troepen waren naar en ter verdediging van Saoedi-Arabie gestuurd conform de resolutie van een Arabische topconferentie en krachtens het collectieve Arabische Defensieverdrag dat het Egyptische parlement in 1957 heeft geratificeerd.

Heykal

Met die laatste opmerking verwierp Mubarak impliciet de verwijten van veel nasseristen en communisten dat hij een ondemocratische en heilloze koers volgt. Een van de critici is Mohamed Hassanan Heykal, de voormalige hoofdredacteur van Al-Ahram, alsmede de spreekbuis van wijlen president Nasser en de uitvinder van het nasserisme. Heykal, die ten tijde van Nasser diens onbarmhartige dictatuur op alle mogelijke manieren steunde, klaagde een paar dagen geleden dat de huidige president zo ondemocratisch was geweest om het parlement geen toestemming te vragen Egyptische troepen naar Saoedi-Arabie te sturen.

Volgens Mubarak zou “elke president van Egypte, wie hij ook moge zijn”, net zo hebben gehandeld als hijzelf. Hij wendde zich opnieuw tot de kritische journalist en vroeg hem of zijn partij de bezetting van een land door middel van geweld accepteerde. Zo ja, dan zou dat eveneens een legitimatie zijn van de Israelische bezetting van Palestijns land.

Gevraagd wat hij vond van de Iraakse raketaanvallen op Israel (de raketbeschieting van afgelopen nacht had nog niet plaatsgehad) antwoordde de president: “Het is vreemd, het is alleen gericht op effectbejag zonder echte gevaren. Het schijnt de bedoeling te hebben Egypte, Jordanie en Syrie en de hele Arabische wereld erbij te betrekken. Ik weet niet wat Saddam wil. Wil hij een Armageddon in de regio? Waar was hij eigenlijk sinds 1948 (de stichting van de staat Israel)? Hij behandelt Israel en Saoedi-Arabie op gelijke voet. Toen Israel niet reageerde, viel hij Saoedi-Arabie met raketten aan. Vreemd genoeg praat hij over het Heilige Land en valt het vervolgens met raketten aan.”

Mubarak waarschuwde de Soedanese leiders op de scherpst mogelijke wijze dat zij elke aanval op Egypte “duur zullen betalen”. Egypte zou “geen grappen dulden”. Een aanval vanuit Soedan op de Assuan-dam, die Soedanese pro-Saddam-demonstranten, opgetrommeld door de junta in Khartoum, twee dagen geleden eisten, zal door Egypte binnen 24 uur, aldus Mubarak, hardhandig worden afgestraft.

Hij sprak ten slotte de hoop uit dat Saddam alsnog zijn troepen uit Koeweit weghaalt. “De situatie is niet eenvoudig. De Iraakse strijdkrachten, onze broeders, zullen de verliezers zijn.”

    • Michael Stein