Radiostilte rond vredesactivisten in Iraakse hoofdstad

ROTTERDAM, 22 jan. - “Op het vliegveld stonden vrolijk dansende Irakezen. Het kan toch niet zo zijn dat deze vriendelijke mensen de dupe worden van de belangen van Amerika en Irak?”

Dat staat te lezen in de voorlaatste fax die de in Nederland woonachtige Britse vredesactiviste C. Gallagher vanuit Bagdad wist te versturen. Na aankomst in Bagdad vertrok zij naar een internationaal vredeskamp bij de Saoedisch-Iraakse grens. Daarvandaan schreef ze nog: “Ik ben in een goede stemming en ik zou wel tussen de Irakezen willen blijven wonen”. Ook meldde ze: “Het gerucht gaat dat de Verenigde Staten een kernbom op Bagdad willen gooien”.

Inmiddels is over het lot van de buitenlandse vredesactivisten vrijwel niets meer bekend. De telefoonverbindingen met Irak zijn verbroken en het radioverkeer zou door de geallieerden worden gestoord. Alle contacten verlopen nu via de 'satelphone' van CNN in het Al Rashid Hotel in Bagdad. Volgens gegevens van de Duitse actiegroep 'Initiatieve Frieden am Golf' bevonden zich op 17 januari in totaal 107 vredesactvisten in Irak, onder wie de Nederlanders K. Koning en de zondag naar Irak afgereisde G. van der Ent. Laatstgenoemde is een 40-jarige landbouwkundig ingenieur uit Wageningen die volgens ingewijden de afgelopen jaren voortdurend in Nederlandse vredeskampen heeft doorgebracht, onder meer in Woensdrecht en Brunssum. De overige activisten in Irak zijn afkomstig uit de Verenigde Staten, Groot-Brittannie, India, Australie, Nieuw Zeeland, Duitsland, Ierland, Belgie, Oostenrijk, Indonesie, Brazilie, Griekenland, Canada, Japan en Italie.

Volgens het Britse Gulf Peace Team dat via bemiddeling van CNN de contacten tussen de vredesactivisten en de buitenwereld onderhoudt, verblijven nog altijd vijftig vredesactivisten in het kamp aan de grens met Saoedi-Arabie. Enkele tientallen activisten zouden het kamp hebben verlaten en op weg zijn naar Bagdad of Amman.

De 64-jarige vredesactiviste S. Kruyt uit Haarlem die op 5 januari uit Bagdad terugkeerde, meent dat het nu geen zin meer heeft om nog in Irak te blijven. “Maar ik vind dat iedereen dat voor zichzelf moet beslissen”, zegt zij. “Ik kan me voorstellen dat er vredesactivisten zijn die zeggen: dan maar over mijn lijk!” Een van de activisten die zij in Irak ontmoette en die daar nog altijd verblijft, is een 79-jarige vrouw uit Duitsland. Ze is de weduwe van een Duitse predikant die in de Tweede Wereldoorlog om het leven kwam toen hij met Duitse soldaten optrok naar de Sovjet-Unie.

“Deze vrouw is later geheel anders gaan denken dan haar man en ze is nu een actief anti-militariste”, aldus Kruyt. Volgens haar heeft de bejaarde Duitse een brief aan Saddam Hussein geschreven waarin ze hem voorhield “dat u een nieuw tijdperk zult inleiden als u zich nu uit Koeweit terugtrekt”. Daarna reisde de vrouw af naar de grens met Saoedi-Arabie. Haar huidige verblijfplaats is onbekend.

Volgens de eergisteren uit Irak teruggekeerde Nederlandse free-lance journalist A. Karskens verblijven er 28 vredesactivisten in de schuilkelders van het Al Rashid Hotel. Zij bevonden zich aanvankelijk in een vredeskamp op een eilandje in de rivier de Tigris dat inmiddels op last van de Iraakse autoriteiten is geevacueerd. Van deze 28 buitenlanders hebben er volgens Karskens 25 de wens te kennen gegeven Irak te willen verlaten maar tot dusverre is hun een uitreisvisum geweigerd.

Onder de 28 activisten in het Al Rashid Hotel bevindt zich ook de in Nijmegen studerende 29-jarige Amerikaan C. Doebbler. Over het lot van de Nederlanders Koning en Van der Ent is Karskens niets bekend. Ook leden van ondersteuningsgroepen in Nederland weten niet waar het tweetal zich bevindt. Van Koning is bekend dat hij Irak onder geen beding wil verlaten. “Mijn leven is niets meer waard dan dat van een Irakees”, zo verklaarde hij vlak voor het uitbreken van de oorlog.