Opera van Tsjaikovski tijdens Vara-matinee fenomenaal uitgevoerd

Concert: Schoppenvrouw (Pique Dame) van P. I. Tsjaikovski door Radio Filharmonisch Orkest, Stedelijk Helmonds Concertkoor en Groot Omroepkoor o.l.v. Valeri Gergjev. Met: Alexei Steblyanko, Sergei Leiferkus, Dmitri Hvorostovsky, Albert Bonnema, Jan Alofs, Ioan Micu, Julian Hartman, Rita Gorr, Larissa Sevchenko, Olga Borodina, Joke de Vin en Louisa Kennedy. Gehoord: 19-1 Concertgebouw Amsterdam.

Voor de opzienbarende opera van de regisseurs heeft ons land sinds vier jaar het Amsterdamse Muziektheater, maar de opwindende opera van de musici en de zangers huist al dertig jaar in het Amsterdamse Concertgebouw. De Vara-matinee heeft daar een unieke traditie van concertante opera op het hoogste niveau en de fenomenale uitvoering van Tsjaikovski's Schoppenvrouw (Pique Dame) afgelopen zaterdag was tegelijk een nieuwe triomf voor en een ovationeel eerbetoon aan Hans Kerkhoff, de uitvinder van de Vara-matinee, die zoveel niet of nauwelijks bekende Tsjaikovski-muziek programmeerde.

Hoewel deze krant de nuance propageert is het moeilijk om iets anders dan superlatieven te schrijven over deze Schoppenvrouw, die een welhaast ideale uitvoering kreeg met een door Jan Zekveld voortreffelijk samengestelde omvangrijke vocale cast, een op elk moment gedreven en maximaal inspirerend dirigent - Valeri Gergjev - en een fantastisch reagerend muzikaal apparaat: het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor. Men kon het concert ook beluisteren als een demonstratie tegen de aanbeveling van het adviesbureau van McKinsey, om de omroep te redden door onder andere de Hilversumse musici maar af te schaffen. Dit was een paar uur echt levende cultuur temidden van al die gemakkelijke middelmatigheid.

Schoppenvrouw - een soort Traviata maar dan op zijn Russisch met nog wat zwarte kaartkunst - kreeg voluit het vereiste gepassioneerde pathos, waartegen de fel geladen verstilde passages extra spannend afstaken. De huiveringwekkende monoloog van de oude gravin, door Gergjev onverbeterlijk begeleid, was het absolute hoogtepunt, een doordachte creatie van Rita Gorr, de grande dame van de Belgische opera, die al 45 jaar op het podium staat en hier door de uitverkochte zaal ademloos werd aangehoord.

Hoewel op leeftijd bleek Alexei Steblyanko (Herman) een voortreffelijke tenor met een karaktervol Russisch timbre. Larissa Sevchenko (Lisa) bouwde haar rol goed op en de bariton Sergei Leiferkus maakte indruk als Tomski. En Dmitri Hvoroskovsky was in de kleine rol van Jeletski pure luxe, zowel in zijn schitterend gezongen aria als in de beheerst 'geacteerde' slotscene. Bij de goed zingende Nederlandse zangers viel de tenor Albert Bonnema op als een overtuigend talent.

    • Kasper Jansen