Israel werkt weer - met gasmaskers bij de hand

TEL AVIV, 22 jan. - Met het gasmasker in de hand zijn vandaag meer dan een miljoen Israeliers naar hun werk teruggekeerd. Na drie raketloze nachten en de opstelling van Patriot-raketten bij Tel Aviv, die een gevoel van veiligheid geeft, is de noodtoestand in Israel opgeheven. Alleen de scholen zijn nog gesloten.

De toegangswegen naar Tel Aviv waren vanmorgen bijna even druk als in vredestijd. Winkels en cafes gingen weer open.

Desalniettemin waarschuwt legerwoordvoerder brigade-generaal Nachman Shai de Israelische bevolking voortdurend dat het Iraakse raketgevaar beslist niet is geweken. Ook hield hij er gisteren op een persconferentie in Tel Aviv nog rekening mee dat Irak het laatste woord bij het terroriseren van de Israelische bevolking niet heeft gesproken en alsnog chemische wapens zal gebruiken. Volgens de legerwoordvoerder is het Iraakse leger door de zware Amerikaanse en Britse luchtaanvallen geenszins gebroken en heeft president Saddam Hussein nog veel militaire troeven in handen, inclusief een onbepaald aantal mobiele en vaste raketlanceerinrichtingen.

Ondanks de veiligheidsrisico's wordt het leven in Israel op instructie van premier Yitzhak Shamir weer in normale banen geleid omdat, zoals hij zei, ook andere volken in oorlogstijd - de Britten tijdens de Nazi-blitz tegen Londen - een zo normaal mogelijk leven leidden. De Israelische economie, die reeds met enorme problemen kampt, zou te gronde gaan indien president Saddam Hussein de Israeliers wekenlang met zijn raketdreiging in de tegen gifgassen afgeplakte veiligheidskamers zou houden.

De schade voor de Israelische economie sedert het uitbreken van de Golfcrisis op 2 augustus schat minister van financien Yitzhak Modai op 3 miljard dollar. Dat bedrag behelst een inkomstenderving van 700 miljoen dollar als gevolg van de vrijwel volledige bevriezing van het toerisme naar Israel en de opgevoerde defensie-uitgaven. De schade van het stilleggen van de economie sedert de eerste Iraakse raketaanval in de nacht van woensdag op donderdag wordt eveneens op honderden miljoenen dollars getaxeerd. De materiele schade door de Iraakse raketten die Tel Aviv troffen ramen deskundigen op 15 miljoen dollar.

Hulp

Israel is van plan bij de VS om financiele hulp aan te kloppen. Het voorbeeld van de kwijtschelding van de Egyptische dollar-schulden aan de VS staat Jeruzalem voor ogen. Weliswaar niet in dezelfde orde van grootte, maar toch in de orde van enkele miljarden dollars.

De opvang van honderdduizenden Russische immigranten, de extra defensie-inspanning - voor het aankopen van gasmaskers trok de schatkist al 400 miljoen dollar uit - de watercrisis en oplopende werkloosheid stellen de Israelische economie voor enorme moeilijkheden. Indien Israel door nieuwe Iraakse raketaanvallen op Tel Aviv op grote schaal in de strijd wordt betrokken zullen de economische en sociale problemen alleen maar schrijnender worden. Daarom heeft ook Israel belang bij een zo snel mogelijke beslissing in de Golfoorlog ten gunste van het Amerikaans-Arabische bondgenootschap.

Shamir zal de kwestie van Amerikaanse financiele hulp voorleggen aan de Amerikaanse onderminister van buitenlandse zaken Lawrence Eagleburger, die zich sedert begin deze week als de speciale afgezant van president George Bush in Jeruzalem bevindt. Israel hoopt dat het dank zij zijn terughoudende reactie op de Iraakse raketaanvallen, die door de Amerikanen is geprezen, niet alleen op belangrijke Amerikaanse militaire maar ook op financiele bijstand kan rekenen.

Met het weer op gang komen van het normale leven in Israel zijn ook de uitgaansverboden in drie Palestijnse wijken in Oost-Jeruzalem vanmorgen opgeheven. In de bezette gebieden zijn op vele plaatsen de uitgaansverboden voor enige uren opgeheven om de Palestijnse bevolking in de gelegenheid te stellen proviand in te slaan.

Volgens de Israelische legerwoordvoerder is het de afgelopen dagen op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook, die onder een streng uitgaansverbod staan, opvallend rustig geweest. De Palestijnen deinsden er voor terug de uitgaansverboden op massale schaal uit sympathie met president Saddam Hussein te verbreken omdat zij weten dat de Israelische troepen verscherpte schietbevelen hebben gekregen.