Irak kan vernielde vliegvelden binnen 24 uur herstellen

ROTTERDAM, 22 jan. - Slecht nieuws voor de piloten van de Engelse, Italiaanse en Saoedische Tornado GR1-bommenwerpers die de afgelopen dagen de Iraakse vliegvelden hebben bestookt.

Zolang de Iraakse MiG's, Soechois en Mirages verstoppertje blijven spelen met de geallieerde luchtmacht moet verhinderd worden dat de vernielde landingsbanen weer geschikt worden gemaakt voor operaties. De verliezen tijdens deze vluchten zijn in vergelijking met andere missies heel hoog.

Toen na drie dagen en vierduizend bombardementsvluchten de schade werd opgenomen, de damage assessment in militair jargon, bleek dat de Iraakse luchtmacht maar zeer ten dele was getroffen. Patrouillerende geallieerde vliegtuigen hadden Iraakse toestellen gesignaleerd die naar onduidelijke bestemmingen in het noorden vluchtten. Waarschijnlijk staan ze nu in bomvrije bunkers die tijdens de oorlog met Iran zijn gebouwd. Engelse en Oostduitse constructiemaatschappijen hebben op de vliegvelden Qaiyarah-West, Kirkuk en Balad-Zuidoost grote complexen van vliegtuigbunkers aangelegd naar opgewaardeerd NAVO- en standaard Warschaupact-model. In operatie Desert Storm zijn deze vliegvelden tot nu toe relatief weinig het doelwit geweest.

Een Engelse luchtmachtofficier legde zondag uit dat vooral de Tornado's de Iraakse vliegtuigen in hun schuilplaatsen en bunkers konden vasthouden omdat alleen de Tornado's over het JP233-systeem beschikken. De JP233 is een container waarvan er twee onder aan de vliegtuigromp worden opgehangen. De containers gaan op commando open als de Tornado laag over de lengte van de vijandelijke landingsbaan vliegt. Uit de containers vallen dertig bommen die grote kraters in het beton slaan.

Samen met deze bommen worden er in een vast patroon 215 area-denial-mijnen gestrooid. Deze mijnen ontploffen bij aanraking of op een van te voren ingesteld tijdstip. Het repareren van het vliegveld wordt zo erg bemoeilijkt. Maar vroeg of laat is het getroffen vliegveld toch weer hersteld en kan het weer operationeel worden. De Engelse luchtmachtofficier schatte dat de herstelwerkzaamheden hooguit een dag in beslag zouden nemen. Dat betekent dat veel Iraakse vliegvelden elke dag opnieuw het doelwit moeten zijn van de Tornado's met de JP233. Door die regelmaat is het element van de verrassing ver te zoeken en zal het aantal verliezen door de gewaarschuwde Iraakse luchtafweer groeien.

Er bestaan wel alternatieven voor deze Engelse uitvinding. Er is een Frans systeem, Durandal, en er is een Tomahawk-kruisraket tegen vliegvelden, die allebei volgens het principe van het verspreiden van bommetjes werken, maar de JP233 wordt algemeen als het beste anti-vliegveldwapen ter wereld beschouwd.