Brede steun in Lagerhuis voor beleid van Major

LONDEN, 22 jan. - De woede in Groot-Brittannie over het lot van geallieerde krijgsgevangenen in Irak, onder wie twee Britten, heeft zich gisteravond vertaald in een overweldigende politieke steunbetuiging voor het beleid van de regering-Major.

In het eerste debat sinds het begin van de oorlog won de regering, met 563 tegen 34 stemmen, instemming met een motie die steun aan de troepen in de Golf uitdrukte. Die bijna unanieme steun van het Lagerhuis komt op een moment dat de regering-Major duidelijk probeert de publieke opinie voor te bereiden op een langdurige oorlog met oplopende verliezen aan mensenlevens. Van de ultra-linkse minderheid, die tegen stemde, royeerde Labourleider Neil Kinnock opnieuw een partijgenoot van de Labour-front bench. Het is de vierde keer dat dit gebeurt sinds de invasie van Koeweit.

“Onmenselijk, onwettig en volstrekt in tegenspraak met de conventie van Geneve”, noemde Major de manier waarop de regering van Irak gevangengenomen vliegtuigbemanningen eerst liet optreden voor de televisiecamera's en vervolgens dreigde te zullen gebruiken als “menselijke schilden” bij strategische installaties. Major waarschuwde dat degenen onder de Irakezen die meewerken aan deze tactiek individueel verantwoording zullen moeten afleggen op beschuldiging van oorlogsmisdaden.

De tabloid-pers in Groot-Brittannie laat vandaag in haar verontwaardiging alle zelfbeheersing varen: “Bastards of Baghdad” kopt The Sun en “The Bastard is Torturing Our Boys” opent The Daily Star. The Daily Mirror waarschuwt Saddam Hussein paginagroot: “Hier zul je duur voor betalen!”

AMBASSADEUR

Iraks ambassadeur in Londen, Mohammed al-Sahili, werd gisteren meteen op het matje geroepen bij het Britse ministerie van buitenlandse zaken, waar hij “in de sterkst mogelijke bewoordingen” te horen kreeg dat de Britse regering misbruik van krijgsgevangenen als “uiterst ernstig” zou beschouwen. De Iraakse ambassadeur gebruikte niet langer het verweer dat Irak zich houdt aan de conventie van Geneve, maar zei dat de geallieerden dan maar moesten stoppen met het aanvallen van “burgerdoelen”, als ze wilden dat de gevangenen behoorlijk zouden worden behandeld. De Iraakse ambassadeur in Parijs had eerder al gezegd dat Irak degenen van wie de vermissing niet met naam en toenaam door de geallieerden is toegegeven ook niet als krijgsgevangenen zou behandelen.

Voor de Britse minister van defensie, Tom King, was de inhoud van de tekst en de manier waarop de krijgsgevangenen hun verklaring aflegden reden tot ernstig wantrouwen over de achtergrond daarvan, zo zei hij. De ouders van een van de Britten, de luchtmachtofficier Adrian Nichol, gaven een verklaring uit waarin ze zeiden dat ze hun zoon hadden herkend en waarin ze de media vroegen “geduld en begrip te oefenen in deze moeilijke tijd”, omdat ze geen verder commentaar wilden geven teneinde hun zoon te beschermen. Nichols collega, de piloot van de eerste van de drie vermiste Tornado's van de Britten, luitenant John Peters, leek er van de twee Britten het slechtst aan toe. Hij was kortgeleden van een RAF-basis in Laarbruch in Duitsland naar de Golf overgeplaatst.

TRAINING

Het ministerie van defensie zegt dat alle vliegtuigbemanningen in de Golf kort geleden een speciale training hebben ondergaan, die hen voorbereidt op ondervraging in krijgsgevangenschap. Maar na de beelden van gisteren gaan hier stemmen op die waarschuwen dat geen enkele training kan voorkomen dat iemand onder druk belangrijke gegevens loslaat.

Dat de oorlog langer gaat duren dan een paar weken werd onder andere duidelijk uit John Majors verklaring tegenover het Lagerhuis. De Britse premier zei daarin dat de duur van de strijd verlengd wordt door de zorgvuldigheid waarmee de geallieerden proberen levens te sparen en schade aan religieuze plaatsen te voorkomen. De claims van anti-oorlogsgroeperingen dat er tienduizenden burgers gedood zijn door de geallieerde bombardementen noemde hij “geheel uit de lucht gegrepen”. Major sloot opnieuw uit dat Saddam Hussein een adempauze zou worden gegund, met ruimte voor diplomatiek overleg.

Minister van defensie Tom King waarschuwde het Lagerhuis tegen het optimisme over de geallieerde superioriteit in de lucht, dat onder andere door Amerikaanse bronnen is geventileerd. “Het is gemakkelijk over superioriteit in de lucht te spreken wanneer je tegenstander verkiest geen vliegtuig in de lucht te brengen.”

Bloedtransfusiecentra zijn de afgelopen dagen zo overstelpt met donorbloed-aanbiedingen - meer dan 50.000 mensen meldden zich - dat ze nu aanbiedingen afslaan. Voor families van slachtoffers en door de Golfoorlog getroffenen heeft het ministerie van defensie een fonds opgericht. Burgers kunnen daarin giften storten. Bij de Britse Jockey Club loopt het storm met de aanvragen voor de naam 'Desert Storm' voor nieuwgeboren renpaarden. De aanvragers vangen allen bot, omdat er al voor het uitbreken van de oorlog een paard was dat zo heette.