V.d. Broek: Patriot-aanbod was nog niet formeel

DEN HAAG, 21 jan. - “Onze betrekkingen met Israel zijn van zodanige aard dat als dat land echt in de knel komt, ja, dan laten wij geen steen op de andere om na te gaan of wij misschien iets voor ze kunnen betekenen, linksom of rechtsom. Daarbij zijn onze mogelijkheden niet onuitputtelijk, maar juist op het terrein van de Patriots hadden wij iets kunnen doen.”

Minister Van den Broek van buitenlandse zaken verklaart daarmee in een vraaggesprek met NRC Handelsblad het aanbod dat hij, gesteund door premier Lubbers, vrijdagnacht aan Israel heeft gedaan om Nederlandse Patriot-eenheden aan Israel aan te bieden ter verdediging tegen Iraakse Scud-raketten. Israel heeft dat aanbod in grote dankbaarheid ontvangen, maar was op dat moment al bezig op andere wijze in raketafweer te voorzien. In het weekeinde zijn inmiddels Amerikaanse Patriot-stellingen in Israel operationeel geworden.

Kun je zeggen dat Nederland een aanbod aan Israel heeft gedaan?

“We formuleren in de politiek en in de diplomatie de dingen soms zo zoals we ze formuleren. Wij hebben 'geinformeerd' bij Israel. We hebben een open formule gehanteerd, zonder tot enigerlei vorm van formeel aanbod te komen. Het is gewoon het diplomatieke handwerk dat je constant moet blijven doen in een situatie als deze om zoveel mogelijk feiten te kennen en alert te kunnen reageren.”

Moeten we uit die alertheid opmaken dat Nederland in de komende dagen, al naar gelang de gang van zaken in Israel en in het Midden-Oosten, op nog andere manieren hulp zou kunnen aanbieden?

“Inderdaad. Wij volgen de ontwikkelingen op de voet. Medisch personeel, daar zijn we druk en intensief mee bezig en een heel eind mee gevorderd. Er kunnen straks ook andere vragen komen en ik vind gewoon dat de internationale solidariteit eist, evenals het belang dat wij hechten aan het zo goed mogelijk tot uitvoering brengen van de opdracht van de Veiligheidsraad, dat ieder op z'n eigen plek zo goed mogelijk bekijkt wat hij verder kan bijdragen.”

Als Israel ja had gezegd, zou dat door de Tweede Kamer zijn geaccepteerd?

“Ik zeg niet dat het helemaal zonder complicaties zou zijn, maar ik zou me daar na zorgvuldige studie buitengewoon sterk voor hebben gemaakt. In elk geval zijn dit geen zaken waarin partijpolitiek een rol speelt. In het mondeling overleg van vrijdag bestond een buitengewoon grote gemeenschappelijk zorg voor de positie van Israel. Ik kan mij niet voorstellen dat indien een beroep op ons was gedaan om te proberen dat dilemma dichter bij een oplossing te brengen dat men dan had gezegd: nee, daar valt met ons niet over te praten. Dat wil niet zeggen dat het allemaal rimpelloos en zonder complicaties was gegaan. Maar vergeet niet, we praten hier over uitsluitend over defensieve systemen.”

Van den Broek heeft er vertrouwen in dat de consensus in Nederland over militaire deelneming aan de Golfoorlog bij een langdurige strijd intact blijft. “Ik geef toe dat zoiets altijd moeilijk te voorspellen is. Wij zullen ook zeker op gezette tijden de vraag moeten stellen of de middelen die we gebruiken nog steeds voldoende in overeenstemming zijn met het politieke doel dat we nastreven. Maar waarom zou, wanneer het bereiken van het doel moeilijkheden ondervindt of meer tijd kost dan men aanvankelijk had gedacht, de waarde van die Veiligheidsraadresoluties verminderen?”

“De discussie kan best op enig moment moeilijk worden. Uit de moeilijkheden die de coalitie-landen hebben, is toch wel gebleken dat Saddam Hussein over een enorme militaire kracht en macht beschikt.”

Dit verhaal stond gisteren in onze extra zondageditie.