'Rol van Saddam nog niet uitgespeeld'

DUBAI, 21 jan. - “Militair-tactisch gesproken verwacht ik dat de rol van Saddam Hussein nog lang niet is uitgespeeld. Het lijkt erop dat hij wacht op een geschikt moment om de tegenaanval in te zetten. Alles wat er nu gebeurt wijst daar op: incasseren, zoveel mogelijk de eigen middelen sparen. Als de Iraakse president tot het tegenoffensief besluit zal er nog heel wat loskomen.” Dat zegt kapitein ter zee G. Hooft, commandant van het Nederlandse marine-bevoorradingsschip H. M. Zuiderkruis. “Over enkele maanden weten we het zeker”, voegt hij eraan toe.

Onder begeleiding van een korvet van de Deense marine is de Zuiderkruis vanmorgen vroeg de haven van Jebel Ali in de Verenigde Arabische Emiraten binnengelopen. Tamelijk ontspannen wachtte de bemanning tot de nieuwe voorraden - voornamelijk voedsel, fruit en enkele zakken vol post - aan boord waren gebracht. In de loop van de middag zou de Zuiderkruis weer terugvaren naar zijn positie in het zuiden van de Golf.

Vanuit die positie vaart het schip regelmatig in konvooi naar de twee Nederlandse fregatten Jacob van Heemskerck en de Philips van Almonde, die twee grote Amerikaanse vliegdekschepen begeleiden. “Ergens middenin in de Golf.”

In zijn hut bovendeks laat commandant Hooft zich voorzichtig uit over het verloop van de Golfoorlog tot nu toe. “Saddam Hussein zoekt een kans om zijn middelen te gaan manifesteren. Waar zijn al die Mirages, waarover Irak beschikt? We hebben er nog niet veel van gezien. En toch moeten ze er zijn.”

De marinecommandant, die van het oorlogsgeweld tot nu toe alleen kennis heeft genomen via de televisie en de verbindingsapparatuur aan boord, blijkt er serieus rekening mee te houden dat bij een eventueel offensief van Irak ook de grote Amerikaanse vliegdekschepen doelwit worden: “Militair gezien kan hij zich tot doel stellen deze schepen te raken. Daar stijgen immers iedere keer zoveel jagers van op om zijn leger uit te schakelen?”

Hooft legt de taakverdeling tussen de marineschepen uit. De Heemskerck vaart vrijwel zeker voorin een “battlegroup”, omdat het fregat bewapend is met zogenoemde Standard-missiles om luchtaanvallen af te slaan. De Van Almonde zal volgens hem een taak hebben aan de flank of schuin achter om aanvallen vanaf land of door kleine Iraakse boten uitgerust met Exocet-raketten af te weren. Hoe lang de oorlog nog zal duren durft Hooft niet te voorspellen: “Mijn opmerking dat we het over enkele maanden precies weten is meer bij wijze van spreken.”

De bemanning van de Zuiderkruis bestaat uit 158 mannen en 38 vrouwen. Er is ook een Britse eenheid van 49 koppen aan boord voor de twee Seaking helikopters van de Engelse marine. De plaatsing van deze eenheid geschiedde in WEU-verband en zal naar verwachting tot het eind van de oorlog duren.

Hooft zegt dat hij en de andere commandanten goed kunnen leven met het veto-recht dat de Nederlandse regering heeft vastgelegd voor het geval de Amerikaanse vlootcommandant de marineschepen een andere dan defensieve taak zou willen opdragen. De Nederlandse schepen zijn weliswaar onder “tactical command” gebracht van de Amerikaanse bevelhebber, admiraal March, maar een aanvalstaak zou kunnen worden geweigerd. “In zo'n geval hebben we voldoende tijd voor overleg. Ook de Amerikanen zien wel dat wat er nu gebeurt al heel bijzonder is. Bovendien is er altijd behoefte aan escorteschepen”, aldus Hooft.

Over de sfeer aan boord zegt hij: “Die is goed.” Direct na het uitbreken van de oorlog lieten Hooft en de commandant van de taakgroep P. Kok weten dat ze te wenig informatie kregen van de marineleiding. “Dat is inmiddels een stuk beter geworden. Zoals wel vaker was er even tijd nodig om de informatie- en communicatienetwerken goed te doen functioneren.”