Gorbatsjov ontslaat top-adviseurs

MOSKOU, 20 jan. - Zeven van de belangrijkste adviseurs van Sovjet-leider Gorbatsjov, onder wie architecten van de perestrojka als Aleksandr Jakovlev en ex-vice-premier Leonid Abalkin, verdwijnen uit de Sovjet-leiding. Dat heeft het onafhankelijke persbureau Interfax gemeld.

Van sommige adviseurs van Gorbatsjov stond in een eerder stadium het afscheid al vast. Dat gold met name voor Jakovlev en voor Stanislav Sjatalin, beiden lid van de presidentiele raad die inmiddels is opgedoekt.

Ook Nikolaj Petrakov, een andere topadviseur van Gorbatsjov voor economische zaken, had al aangekondigd te zullen vertrekken. De drie andere adviseurs van de Sovjet-leider die niet terugkeren zijn Jevgeni Primakov, lid van de ontbonden presidentiele raad en adviseur voor buitenlandse zaken die de afgelopen weken de aandacht heeft getrokken met een reeks pogingen de Golfoorlog te voorkomen, de voormalige vice-premier Stepan Sitarjan en Joeri Osipjan, adviseur op het gebied van wetenschap. Sitarjan vertrekt evenals Abalkin, die tot voor kort de belangrijkste verantwoordelijke was voor de overgang naar een markteconomie, op grond van de grondige 'herstructurering' van de regering. Het vertrek van de adviseurs is een nieuw signaal voor een duidelijke politiek-ideologische koerswijziging van de Sovjet-leiding, die eerder de afgelopen tijd tot uitdrukking is gekomen in het vertrek van mensen als de 'liberale' ministers van binnen- en buitenlandse zaken, Bakatin en Sjevardnadze, het militaire optreden in Litouwen en Letland en de steeds openlijker pogingen van Moskougezinde, orthodox-communistische comites van nationale redding in de Baltische landen om de vrijgekozen regeringen van die landen aan de kant te zetten. Ook de benoeming van de voormalige minister van financien, Valentin Popov, tot premier past volgens waarnemers in dat schema; Popov is een scepticus als het gaat om economische hervormingen.

Intussen staat ook de radicale president van Rusland, Boris Jeltsin, onder grote druk. Zijn protest tegen het militaire optreden in Litouwen is de afgelopen week aanleiding geweest tot een aantal open brieven en protestacties van orthodoxe officieren en schrijvers. Het blad Krasnaja Zvezda, orgaan van het leger, publiceerde gisteren een open brief van militairen in de Baltische landen waarin Jeltsin werd verweten te hebben opgeroepen tot “een burgeroorlog”. In Moskou kwam het tot een kleine demonstratie van orthodoxe tegenstanders van Jeltsin. (AP, UPI, AFP)