'Faillissement dreigt voor deelstaten in vroegere DDR'

BONN, 20 jan. - De financiele positie van de vijf Oostduitse deelstaten is zo rampzalig dat zij binnen een paar maanden niet meer aan hun verplichtingen kunnen voldoen als de Duitse regering niet bijspringt. Dit zegt Kurt Biedenkopf (CDU), minister-president van Sachsen, in een interview met de Suddeutsche Zeitung.

De middelen van het Fonds voor de Duitse eenheid (115 miljard mark tot eind 1993) schieten volgens hem ernstig tekort. In het Duitse eenwordingsverdrag van vorig jaar zomer is van te optimistische gegevens uitgegaan. “Feitelijk begint de Duitse eenwording nu pas”, waarschuwt Biedenkopf. De premiers van de deelstaten in het oostelijk deel van Duitsland komen 13 en 14 februari bijeen om hun tekorten voor dit jaar te inventariseren en een nader eisenpakket richting Bonn te sturen.

Dat zal voor minister van financien Waigel (CSU) in zover geen verrassing zijn dat hij met de deelstaten van de “oude” Bondsrepubliek al onderhandelt over meer financiele hulp voor de vroegere DDR. Het laatste gesprek tussen Waigel en de Westduitse deelstaten in december eindigde echter zonder resultaat.

Beide partijen zijn het erover eens dat er meer geld voor de vroegere DDR moet komen, maar zij zijn het voorshands oneens over de verdeling daarvan. In het Fonds voor de Duitse eenheid nemen de Duitse regering en de westelijke deelstaten elk voor 47, 5 miljard mark deel (die zij lenen op de kapitaalmarkt) terwijl Waigel nog eens twintig miljard moet vinden via bezuinigingen in de regeringsbegroting.

Volgens Biedenkopf zullen de tekorten van de vijf oostelijke deelstaten zonder nadere hulp alleen dit jaar al oplopen tot vijftig miljard mark, waarvan vijftien miljard in Sachsen (waar hij met een absolute meerderheid regeert). Ruim tweederde daarvan, 35 miljard mark, ontstaat doordat zij subsidieverplichtingen (huren, energieverbruik, tarieven openbaar vervoer) uit de DDR hebben overgenomen, terwijl die subsidies zijn geschrapt in het Duitse eenwordingsverdrag.

Biedenkopf, die in de jaren zeventig na een conflict met partijvoorzitter Kohl moest vertrekken als secretaris-generaal van de CDU, vindt dat de Duitse regering deze subsidies voorlopig voor haar rekening moet blijven nemen. En dat moet dan niet gebeuren door opnieuw leningen op te nemen, meent hij, want dat zou tot nog meer structurele verplichtingen leiden in de toekomst.

In het interview kritiseert Biedenkopf het recente coalitie-akkoord van CDU-CSU en Bonn dat de grondslag is voor het programma van het vierde kabinet-Kohl. Daarin is zijns inziens te weinig gedacht aan de noodzaak om de levensomstandigheden in heel Duitsland zo snel mogelijk te homogeniseren. Dat zal volgens hem nu moeten gebeuren “door druk via de Oostduitse werkelijkheid”.

Punt van kritiek is ook dat minister Waigel de exclusieve lastenverlichting voor de vroegere DDR (die de FDP wenste) onder meer wil bereiken door de gemeentelijke en regionale belastingen te verlagen. De Oostduitse deelstaten, maar zeker Sachsen, zullen daartegen stemmen in de Bondsraad, want zij zullen alleen daardoor hun fiscale inkomsten zien teruglopen van 46 miljard in 1991 tot 38, 6 miljard in 1994, aldus Biedenkopf.