Eastern bijna failliet, zet toestellen aan de grond

ROTTERDAM, 20 jan. - Eastern Airlines, de op zeven na grootste luchtvaartonderneming in de Verenigde Staten, heeft gisteren wegens geldgebrek zijn ongeveer 160 vliegtuigen aan de grond gezet. Boekingen voor nieuwe vluchten zijn gestaakt, het personeel is met twee weken salaris naar huis gestuurd.

De in Miami gevestigde luchtvaartonderneming heeft al twee jaar uitstel van betaling. Afgelopen jaar werd een verlies van zeshonderd miljoen dollar geleden. Het 62 jaar oude Eastern verloor deze maand dagelijks 2, 5 miljoen dollar als gevolg van de gestegen brandstofkosten, scherpere concurrentie en het afnemend aantal passagiers.

Martin Shugrue, de vorig jaar benoemde curator, stelde gisteren met klem dat het staken van de activiteiten niets afdoet aan de wettelijke status volgens artikel 11 van de Amerikaanse faillissementswet die uitstel van betaling waarborgt.

De onderneming is volgens Shugrue nog steeds niet failliet en zal proberen met de verkoop van vliegtuigen en andere bezittingen een faillissement te voorkomen. Shugrue bespreekt onder meer de verhuur of verkoop van vliegtuigen aan het Amerikaanse leger in het Golfgebied. Ook zouden investeerders interesse tonen.

Afgelopen twee maanden hebben Pan American World Airways en Continental Airlines, moeder van Eastern, dezelfde status aangevraagd die bescherming biedt tegen schuldeisers. Eastern is de eerste grote maatschappij die de vluchten daadwerkelijk staakt.

Eastern Airlines vloog met dagelijks achthonderd vluchten vooral langs de Oostkust van de Verenigde Staten en naar het Caribisch gebied en had oktober vorig jaar in de VS een marktaandeel van drie procent. Van de 18.000 werknemers werken er 7.000 op het vliegveld Miami.

De maatschappij raakte afgelopen zomer in opspraak toen een onderzoekscommissie de staat van onderhoud en veiligheid van de vliegtuigen ter discussie stelde. Het aantal passagiers nam af waardoor afgelopen maand gemiddeld de helft van de stoelen leeg was.

George Brennman, vice-president marketing, zei dat voor gisteren 46.000 passagiers een vlucht hadden geboekt. Maar volgens hem kwamen de afgelopen dagen steeds minder mensen opdagen als gevolg van geruchten over een naderend faillissement. Voor de gedupeerde passagiers bestaat een speciaal fonds van vijftig miljoen dollar waaruit de betaalde tickets royaal vergoed kunnen worden.

Eastern wordt al jaren geteisterd door arbeidsonrust die nog werd aangewakkerd toen ondernemer Frank Lorenzo de maatschappij in 1988 overnam. De spanningen ontaardden maart 1989 in een staking die Eastern in de financiele problemen bracht. Dat maakte de aanvraag van uitstel van betaling noodzakelijk.

Bij de balie van de luchtvaartmaatschappij in Miami heerste gisteren een bedrukte stemming. “Het is zonde, we waren trots op Eastern” zei een piloot na twintig jaar dienst. “Ik probeer bij een andere maatschappij te komen” zei een ander.

    • Michiel Bicker Caarten