Hongkong en China ruzien over een futuristisch vliegveld; 'Hongkong moet China tot voorbeeld nemen'

HONGKONG, 19 jan. - De grootscheepse plannen van de Britse regering van Hongkong om een futuristisch vliegveld annex civiel-technische werken als snelwegen, landaanwinningen en hangbruggen aan te leggen, hebben tot een ongekend felle confrontatie met China geleid.

China eist zeseneenhalf jaar voor de soevereiniteitsoverdracht op 1 juli 1997 dat Hongkong de voorbereidende werkzaamheden en de aanbestedingen voor de bouw stopzet totdat China zijn fiat aan het gigantische project, dat pas na 1997 voltooid zal worden, zal hebben gegeven.

China wil dat het project beduidend goedkoper zal worden dan de 127 miljard Hongkong dollar (30 miljard gulden) die de koloniale regering heeft uitgetrokken en eist volledige medezeggenschap in de financiering. Moeizaam op gang gekomen besprekingen eindigden vorige week in Peking in een reeks Chinese beschuldigingen en een Brits stilzwijgen.

De Chinese delegatie-leider Luo Jiahuan, afdelingshoofd van het 'Bureau voor Hongkong- en Macau Zaken' onder de staatsraad, demonstreerde volstrekt onbegrip voor de vereisten van verdergaande economische ontwikkeling van Hongkong.

Het huidige vliegveld Kai Tak, een van de drukste ter wereld, ligt in de bebouwde kom van het schiereiland Kowloon en de enige baan ligt op een dijk in de zee. Uitbreiding is niet meer mogelijk.

Luo Jiahuan riep uit dat China in de naburige Speciale Economische Zone Shenzhen op Chinees grondgebied voor 1.56 miljard Hongkongdollar (350 miljoen gulden) een nieuw vliegveld heeft gebouwd en hij bezwoer Hongkong een voorbeeld aan China te nemen, het goedkoop te houden en alles in overleg met Peking te doen. “Anders denk ik dat de Britse regering een eerloos hoofdstuk zal nalaten gedurende haar laatste jaren van bestuur over Hongkong” aldus Luo.

Luo's superieur, de directeur van het Bureau voor Hongkong- en Macau Zaken in Peking Lu Ping, beschuldigde de regering van Hongkong vorige maand van het misleiden van het publiek omdat het een groot deel van Hongkongs reserves, die op 90 miljard Hongkong-dollar (20 miljard gulden) worden geschat, aan het vliegveldproject zal uitgeven.

De Chinezen hebben nog niet met expliciete sancties gedreigd, maar aangenomen wordt dat China, geheel in de stijl van het harde beleid dat het sinds 4 juni 1989 tegen Hongkong voert, allerlei middelen zal gebruiken om het project te blokkeren.

De eerste reactie van de regering van Hongkong was dat alleen zij tot juli 1997 verantwoordelijk is voor het bestuur van Hongkong en dat werk aan het vliegveld onverminderd zal doorgaan. Maar de kwestie ligt uiterst gevoelig.

Een persconferentie van de minister van economische zaken Anson Chan die deze week zou worden gehouden, werd afgelast uit vrees dat China die zou aangrijpen voor een nieuwe ronde van megafoon-diplomatie. De vliegveld-confrontatie is voor commentatoren het nieuwste en tot dusver meest onheilspellende bewijs dat van de 'vergaande - inclusief financiele - autonomie' die in het Brits-Chinese verdrag van 1984 voor de toekomstige 'Speciale Administratieve Regio' is vastgelegd, niets meer terecht zal komen.