EG: monopolie stroomfabrieken moet verdwijnen

BRUSSEL, 19 JAN. De Europese Commissie heeft gisteren de Nederlandse regering scherp gekritiseerd omdat zij de elektriciteitsproducenten toelaat de import en export van stroom te monopoliseren.

In een nota schrijft de Commissie dat de nieuwe Elektriciteitswet weliswaar aan grote industriele afnemers het recht verschaft om rechtstreeks stroom uit het buitenland te importeren, maar dat bestaande contracten van de vier grote elektriciteitsproducenten dat onmogelijk maken. De vier Nederlandse producenten hebben daarmee volgens de Commissie “de positieve aspecten van de Elektriciteitswet” genegeerd.

De Commissie waarschuwt dat zij de situatie in alle lidstaten volgt en zonodig niet zal aarzelen maatregelen te nemen. De contracten, die voor de inwerkingtreding van de nieuwe wet (op 8 december 1989) met de industriele afnemers zijn afgesloten, bevatten volgens 'Brussel' beperkende bepalingen die niet acceptabel zijn. Volgens de Commissie spelen ook afspraken tussen de vier elektriciteitsproduktiebedrijven en de overkoepelende organisatie SEP (Samenwerkende Elektriciteits Produktiebedrijven) een rol. De regionale en gemeentelijke distributiebedrijven moeten zich aan die afspraken houden, waardoor de concurrentie wordt belemmerd.

Het monopolie kan niet geclaimd worden met een beroep op het algemeen economisch belang of de zorg voor het centraal vermogen aan stroomproduktie, vindt Brussel. Binnen drie maanden moeten voorstellen worden gedaan om de contracten aan te passen aan de betreffende EG-richtlijn die een vrij verkeer van elektriciteit voorschrijft.

Een woordvoerster van het ministerie van economische zaken zei gisteravond dat de brief van de Commissie zo snel mogelijk zal worden bestudeerd, maar dat het ministerie geen problemen ziet omdat de bepalingen in de Elektriciteitswet duidelijk zijn.

Ir. E. A. de Wit, voorzitter van het Samenwerkingsverband Industriele Grootverbruikers van Energie (SIGE) noemde de brief van de Europese Commissie gisteravond “een uitstekend initiatief, waarvan ook de distributiebedrijven zullen kunnen profiteren”. Volgens De Wit komt “er geen aap terecht” van de bepaling in de Elektriciteitswet dat grootverbruikers stroom kunnen importeren omdat de produktiebedrijven dat tegenwerken.

De belangrijkste belemmering ziet hij in de contracten die de SEP heeft gesloten met zusterbedrijven in Frankrijk, Duitsland, Belgie en Zwitserland voor de import van stroom. Die partners hebben onderling afgesproken dat ze alleen aan elkaar elektriciteit zullen leveren, waardoor grote industrieen geen kans krijgen. Nederland importeerde vorig jaar vijftien procent van zijn stroomverbruik.

Ook bij de doorvoer van aardgas zijn er ondanks de nieuwe Europese richtlijn voor transnationale doorvoer problemen, zegt De Wit. “Akzo en Dow Chemical krijgen het niet voor elkaar transportcapaciteit op het leidingnet te huren om elders goedkoper gas te kopen dan bij de Gasunie mogelijk is.”