Burgers in China achter VS in de Golfoorlog

HONGKONG, 19 jan. - De Chinese regering heeft gisteren nauwelijks commentaar gegeven op de Iraakse raketaanval op Israel, maar eerder heeft het de beide partijen opgeroepen tot matiging. In schril contrast hiermee staat de houding van de burgers. Zij kiezen enthousiast voor de Verenigde Staten en Koeweit. Voor buitenlandse tv-camera's hebben sommigen gezegd: 'Bush is goed, Saddam slecht'.

Woordvoerder Li Zhaoxing van Buitenlandse Zaken zei dat de internationale gemeenschap spoedeisende maatregelen moet nemen om een vreedzame oplossing van het conflict te bereiken. Li had echter geen enkele concrete suggestie hoe dat zou moeten gebeuren.

De vraag of de Amerikaanse regering China vooraf op de hoogte heeft gesteld van de aanval op Irak, bracht hem in verlegenheid en aanhoudende vragen daarover beantwoordde hij met een tegenvraag: “China, de Verenigde Staten en de wereld kennende gelooft u dat dat mogelijk is?” Diplomaten menen dat China inderdaad niet is ingelicht; Washington zou dat niet nodig hebben gevonden of China opzettelijk hebben willen treffen wegens de stemonthouding over VN-resolutie 678, die het gebruik van geweld tegen Irak goedkeurde.

De Chinese onthouding werd destijds als opportunisme gezien, maar minister van buitenlandse zaken Qian Qichen heeft nadien gezegd dat China's stemgedrag is bepaald door de bittere ervaring van de Korea-oorlog van 1950-1953. Toen stond China's interventiemacht ook tegenover een door de VS geleide coalitie onder VN-vlag.

Ondanks de Chinese scepsis over de oorlog zelf is de Chinese houding toch steeds overwegend pro-Koeweit geweest. De emir van Koeweit heeft vorige maand een staatsbezoek aan China gebracht en kredieten verschaft als compensatie voor de verliezen die China sinds augustus door de crisis heeft geleden. Daartegenover staat echter dat China jarenlang een van de drie grootste wapenleveranciers van Irak (en Iran) is geweest.

    • Willem van Kemenade