Washington zweeft tussen vreugde en vrees; Senaat achter Bush; Koning Hussein prijst Irak; Saddam denkt niet aan overgave

WASHINGTON, 18 jan. - De afgelopen twee dagen heeft Washington gezweefd tussen euforie en diepe zorgen. Toen bekend werd dat president Bush de luchtaanval op Irak en Koeweit had ingezet, sloeg veel Congresleden de schrik om het hart wegens het mandaat dat ze de regering hadden gegeven voor het gebruik van militair geweld. Velen repten van 'bidden voor de troepen'.

Woensdagnacht bleek echter dat de luchtaanvallen volgens plan verliepen. Irak bood nauwelijks weerstand tegen de aanvallen van Amerikaanse vliegtuigen die hun doelen heel vaak wisten te raken. Afgezien van enig Iraaks artillerievuur op een raffinaderij in Saoedi-Arabie kregen de geallieerden niet te maken met Iraakse aanvallen. President Bush zei dat alles naar wens liep.

De volgende ochtend om negen uur meldden minister van defensie Cheney en zijn hoogste generaal, Colin Powell, dat er duizend bombardementsvluchten waren uitgevoerd. Er bleken later slechts een Amerikaans, een Brits en een Koeweits vliegtuig te zijn verloren. Ook de elitetroepen van Saddam Hussein waren geraakt.

Powell kondigde gisteren verder aan dat de grondtroepen verder zouden oprukken in de richting van de grens met Koeweit. Irak “zou heel erg bezorgd moeten raken over onze capaciteit om niet alleen een stuk gereedschap te gebruiken maar al het gereedschap uit de doos die we voor deze actie hebben meegebracht”, aldus Powell.

Het ging zo goed dat commentatoren begonnen te speculeren dat Saddams passiviteit in de oorlog deel uitmaakte van een speciale krijgslist.

Congresleden die afgelopen zaterdag met pijn in het hart president Bush een machtiging tot gewapend geweld hadden gegeven, slaakten gistermorgen een zucht van verlichting. De Republikeinse leider van het Huis van Afgevaardigden, Robert Michel, zei dat zijn angst heel wat was afgenomen door de aanvankelijke successen.

De Democratische afgevaardigde David Nagle, uit de vredelievende deelstaat Iowa, voelde zich geroepen om op het spreekgestoelte zijn oppositie tegen een machtiging tot militair geweld afgelopen zaterdag te verenigen met steun aan de president nu. “Je kunt voor vrede demonstreren en toch de troepen steunen. De eerste aanval was een verbluffend succes. De teerling is al geworpen en dan moet je de president steunen”, zei hij voor een rij lege stoelen. Geen van zijn collega's kent dus de inhoud van zijn toespraak, maar zijn kiezers zullen het zeker op de lokale televisie of in de plaatselijke krant zien.

De Senaat nam met 98 stemmen tegen 0 een resolutie aan tot steun van de strijdkrachten en voor de president als opperbevelhebber en leider. De Democraten hadden nog de oude vrees uit de Vietnam-tijd om de president een volledig blanco cheque te geven. Daarom onderhandelden ze lang met de Republikeinen over afzwakking van de tekst.

“Er waren er velen die tegen de resolutie voor het gebruik van geweld stemden en ik kan me voorstellen dat velen nu de kans willen hebben om hun steun aan de mannen en vrouwen van de strijdkrachten te uiten”, zei de Republikeinse senator Bond. Het Huis van Afgevaardigden neemt vandaag waarschijnlijk een dergelijke resolutie aan.

De afgevaardigde van Berkeley in Californie, Ronald Dellums, volhardde als een van de weinigen in zijn houding: “Ik blijf tegen de politieke beslissing van de president om deze troepen voor oorlog te mobiliseren. Ik kwam op grond van mijn geweten tot dit standpunt. Ik kan mijn geweten niet uitschakelen om wille van politieke opportuniteit”, zei hij.

De meer ervaren leiders in het Congres waarschuwden al tegen te grote euforie. De Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Thomas Foley, vond dat er verkeerde verwachtingen waren ontstaan door de aanvankelijke successen. Senator Sam Nunn waarschuwde tegen “overblijvende gevaren”.

De aanval van de Scud-raketten op Israel drukte de Congresleden plotseling met de neus op de feiten. Iedereen begon zich zorgen te maken over het uiteenvallen van de coalitie. “Niemand kan Israel redelijkerwijs het recht ontzeggen om aan te vallen” zei afgevaardigde Stephen Solarz, tevens architect van de resolutie die Bush machtigde tot het gebruik van geweld. Het Pentagon bleef na de ochtendbriefing de hele dag stil over de vorderingen in de oorlog.

Toch kan het Scud-bombardement op Israel de oorlog in het Congres alleen maar populairder maken. Het democratische Israel ligt beter bij de volksvertegenwoordigers dan het monarchale Koeweit. En veel Congresleden zouden het verwelkomen als een ontevreden Syrie de internationale coalitie zou verlaten.

President Bush stond om half zes vanmorgen al in de perskamer van het Witte Huis om een televisiejournalist te complimenteren met zijn verslaggeving. Later gaf hij een briefing aan leiders van het Congres. Daarna ging hij naar een gebedsdienst met de evangelist Billy Graham.

Door de successen zijn de protesten niet afgenomen. De grote protestantse kerken en de katholieke kerk zetten hun oppositie tegen de oorlog voort. “Operatie Desert Storm kan dan een succes zijn voor geavanceerde militaire technologie, maar het overgaan tot oorlog betekent een falen van de menselijke geest”, zei een topfunctionaris van de Nationale Raad van Kerken.

Uit veiligheidsoverwegingen heeft Het Witte Huis de rondleidingen voor toeristen geschrapt. Dit gebeurde ook in de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Er is meer politie op straat en bij de regeringsgebouwen.

De vliegvelden zijn overgegaan op alarmcode 4: nog meer veiligheidsmaatregelen, nog betere inspectie van koffers, onbemande auto's voor de hallen van vliegvelden worden meteen weggesleept.

De terrorisme-specialist Bryan Jenkins raadde aan om transatlantische vluchten te mijden totdat de situatie in de Golf duidelijker was geworden.

Een Amerikaans nationaal ski-team vloog niet naar Zwitserland om vermeend terroristisch gevaar te vermijden. Ex-president Carter schrapte een trip naar Mauretanie.

Volgens de directeur van de FBI, William Sessions, waren er al lang terroristen tot het land doorgedrongen. Hij riep iedereen op om verdachte activiteiten aan de politie te melden.

    • Maarten Huygen