Stijging aantal analfabeten verwacht

UTRECHT, 18 jan. - Het aantal mensen in Nederland dat onvoldoende kan lezen en schrijven om volledig aan het maatschappelijk leven deel te nemen, zal blijven stijgen. De komst van vluchtelingen, allochtonen die voor gezinshereniging naar Nederland verhuizen en een migrantenstroom uit Oost-Europa zijn de oorzaken daarvan. Ook het feit dat zo'n tien procent van de leerlingen in het basisonderwijs onvoldoende leert lezen en schrijven is een belangrijke factor.

Dit zei de voorzitter van de 'stuurgroep van het internationale jaar van de alfabetisering', H. Hofstede, gisteren bij de afsluiting van dit UNESCO-jaar. Hofstede herinnerde eraan dat dit jaar het 'startjaar' is geweest van een decennium waarin zal worden geprobeerd het zogenoemde functioneel analfabetisme in Nederland weg te werken. Hij meende dat deze “ambitieuze doelstelling” ondanks de inmiddels geconstateerde weerbarstigheid van het probleem “nog steeds haalbaar is”. Een belangrijke voorwaarde daarbij is volgens hem wel dat er meer geld komt voor de basiseducatie, de laagste vorm van volwassenenonderwijs waarvoor nu lange wachtlijsten zijn. Overigens heeft het ministerie van onderwijs aan het begin van het internationale jaar van de alfabetisering het budget van de basiseducatie al met twintig procent verhoogd.

Bij de afsluiting van het 'startjaar' werden onderzoeken gepresenteerd naar de omvang van het functioneel analfabetisme in Nederland en in het LBO- en MAVO-onderwijs. Uit dit laatste onderzoek blijkt dat vooral in het lager technisch onderwijs functioneel analfabetisme voorkomt. De onderzoekers komen uit op vier procent 'zware gevallen' en wellicht zo'n 25 procent leerlingen die niet echt functioneel analfabeet zijn, maar wel moeite hebben met lezen en schrijven. Deze leerlingen zouden alleen al om die reden onvoldoendes halen in het voortgezet onderwijs.

Het eerste onderzoek, naar de omvang van het functioneel analfabetisme in Nederland, komt uit op twee procent van de bevolking die relatief eenvoudige lees- en schrijftaken niet beheerst en 16 procent die zo nu en dan 'problemen heeft'. Wanneer hierbij onderscheid wordt gemaakt tussen bevolkingscategorieen, valt op dat met name WAO'ers erg laag scoren, vaak lager dan mensen met alleen basisonderwijs (onder wie veel ouderen). Ongeveer anderhalf procent van de bevolking is volgens het onderzoek 'gemotiveerd voor basiseducatie'. Dat komt neer op 160.000 mensen, vier keer zoveel als nu basiseducatie volgen.