Soedan betuigt weer steun Irak, luchthavens open voor Saddam

NAIROBI, 18 jan. - Enige duizenden demonstranten zijn gisteren door de Soedanese hoofdstad Khartoum getrokken om hun steun te betuigen aan Irak. De Nederlandse ambassade in Khartoum kreeg van de autoriteiten speciale bescherming, aldus meldde een Nederlandse diplomaat telefonisch vanuit de Soedanese hoofdstad. De staatsradio had opgeroepen tot de betogingen. Soedan is op het Afrikaanse continent de voornaamste bondgenoot van Irak.

De straat waar de Nederlandse diplomatieke missie is gevestigd, werd afgesloten. De politie nam gelijksoortige maatregelen rondom de Amerikaanse en Britse ambassade. Een islamitische regeringskrant had eerder deze week opgeroepen tot een heilige oorlog tegen het Westen en “de zionisten”. De krant noemde de oorlog in het zuiden tegen de niet-Arabische, zwarte Soedanezen een onderdeel van hetzelfde “Westerse-zionistische komplot” als de samenzwering tegen Irak.

Het lot van het islamitisch-fundamentalistische regime van generaal Omar el-Beshir hangt nauw samen met de uitkomst van de Golfoorlog. Beshirs pro-Iraakse stellingname isoleerde Soedan van zijn traditionele bondgenoten Saoedi-Arabie, Koeweit en Egypte, en Westerse landen. De Egyptische president Mubarak is woedend op Beshir en zond enkele weken geleden zestigduizend man aan Egyptische troepen naar grens met Soedan. Deze troepen kunnen, zodra het moment daarvoor geschikt is, het regime van Behir omverwerpen. Egypte zou Soedans voormalige legerleider Fathi Ahmed Ali als nieuwe president van Soedan naar voren willen schuiven.

Beshir koos de kant van Saddam Hussein uit dank voor diens steun in de oorlog tegen de Zuidsoedanese guerrillabeweging, het SPLA. Naar verluidt zou Soedan drie militaire luchthavens, bij Khartoum, Port Sudan en El Obeid, ter beschikking hebben gesteld van de Irakezen. Ook zouden enkele Iraakse bommenwerpers die actief waren in het zuiden, zich nog in Soedan bevinden.

Iraks tweede bondgenoot in Afrika is het Westafrikaanse Mauretanie. In de hoofdstad Nouakshott betoogden gisteren drieduizend demonstranten voor Irak. Eerder deze week landden twee Iraakse vrachtvliegtuigen bij de hoofdstad Nouakshott, vermoedelijk met goederen die de Iraakse leider in veiligheid wilde brengen voordat de oorlog zou uitbreken.

Met toenemende ongerustheid wordt in Afrika de oorlog in de Golf gevolgd. In vele Afrikaanse staten bestaat de bevolking uit een islamitische meerderheid of een grote minderheid. In Noord-Nigeria bijvoorbeeld sympathiseert de islamitische meerderheid met het lot van hun Iraakse geloofsgenoten. Noordnigeriaanse christenen vroegen eerder deze week de regering om speciale bescherming. Het personeel van het Amerikaanse consulaat in Kaduna werd ingekrompen.

Het Keniase ministerie van buitenlandse zaken wees gisteren in een verklaring op de gigantische schade die de oorlog kan veroorzaken voor de economieen in de Derde wereld. De toch al broze Afrikaanse economieen raakten de afgelopen weken geheel uit balans door de gestegen olieprijzen. In Sierra Leone is gisteren de benzine op de bon gegaan.

In het vorige week gepubliceerde jaarrapport van de Economische commissie voor Afrika (ECA) wordt opgemerkt dat de Afrikaanse economieen in 1990 uiterst hard werden geraakt door de Golfcrisis. En dat, aldus het ECA-rapport, terwijl voor het tiende achtereenvolgende jaar het inkomen per hoofd van de bevolking in Afrika daalde.

    • Koert Lindijer