Islamieten Nederland bang voor acties; 'Waarom aanvallen? Ze hadden dit probleem ook met geld kunnen oplossen';

UTRECHT, 18 jan. - De Turkse jongen is verontwaardigd. “Waarom moest Amerika Saddam Hussein aanvallen? Ze hadden dit probleem ook met geld kunnen oplossen. Irak is straatarm geworden van de oorlog met Iran. Er had toch gepraat kunnen worden. Maar pistolen praten anders”, zegt Ismed Kazdad.

Hij is een van de vaste bezoekers van het Turkse koffiehuis Guven aan de Amsterdamse straatweg in Utrecht. Het koffiehuis is rokerig en volgepakt. Sinds de baas een schotelantenne op het dak heeft gezet en de Turkse satelliet-uitzendingen over de Golfoorlog ontvangt, is het elke avond vanaf negen uur volle bak.

“Ik mag die Saddam Hussein niet hoor”, zegt Mesut Cavusoglu tegen Ismed. Mesut komt net van de sportclub en schuift in trainingspak aan tafel. “Saddam heeft veel kinderen vermoord. Hij heeft allemaal chemische wapens gebruikt en zenuwgassen, vooral tegen de Koerden”, zegt Mesut die Turkije al op elfjarige leeftijd heeft verlaten.

Veel Turken, Palestijnen, Irakezen en Marokkanen in Nederland volgen de oorlog op de voet. De meesten hebben nog familie in hun geboorteland wonen.

“Ik vind het heel goed dat Hussein wordt aangepakt”, reageert Taib Barwari, “alleen hadden ze het tien jaar geleden moeten doen. Nu heeft hij vele duizenden doden op zijn geweten.” Barwari is een Irakese Koerd in Amsterdam en hij is jaren geleden naar Nederland gevlucht. Vorig jaar vroegen 439 Irakezen politiek asiel aan. De Iraakse gemeenschap in Nederland telt ruim zevenhonderd mensen. “Negentig procent van de Irakezen is gelukkig dat ze worden bevrijd”, beweert Barwari.

De Palestijn Hamzah Zeid - in Utrecht werkzaam als imam - ziet dat anders. De geestelijk leider van de soennitische moslims in Nederland keerde enkele dagen geleden terug uit Irak. Hij had het land met leden van de vredesgroep Golfcontact uit Amersfoort bezocht.

“Amerika had met de aanval moeten wachten”, meent Zeid, die in Irak heeft vastgesteld dat de VN-boycot “vernietigend” werkt. “Als de boycot een tot twee maanden langer had geduurd, dan hadden de Irakezen het niet meer vol kunnen houden. Dan was er geen eten meer en geen medicijnen.” Er is volgens hem nu al geen vlees, geen rijst en geen kaas meer te krijgen.

Volgens de imam heeft een militaire nederlaag van Irak een averechts effect. “Ik ben vol angst voor de toekomst. Amerika kan Hussein nu wel verslaan, maar daarmee is het niet afgelopen. Veel arme arabieren steunen Saddam Hussein. Ze zullen een martelaar van hem maken en wraak nemen.”

Een vertegenwoordiger van de islamitische Ahmadiyya Beweging in Den Haag vindt dat de Arabische landen het conflict zelf hadden moeten oplossen. De organisatie telt in Nederland 300 medewerkers en in de hele wereld tien miljoen. “In de Koran staat: als er verschillen zijn, moeten mensen die niet bij het geschil zijn betrokken een onpartijdige oplossing zoeken”, zegt woordvoerder H. Verhagen. “De inval van Hussein in Koeweit was fout. Een tweede fout was dat de Arabische landen zelf niet met een vredesinitiatief zijn gekomen.”

Hij is bevreesd dat het conflict uitloopt op een oorlog van de islamitische wereld tegen niet-islamlanden. “De oorlog zal schadelijke gevolgen hebben voor de relatie tussen christenen en moslims. De vooroordelen tegen de islamieten zullen alleen maar groter worden. Dat zou in Nederland ook wel eens kunnen leiden tot gewelddadigheden tussen christenen en moslims.”

Een medewerker van de Stedelijke Marokaanse Raad heeft dat al gemerkt. Een organisatie voor buitenlanders - hij durft de naam niet te noemen - heeft zojuist een van hakenkruizen voorziene dreigbrief ontvangen met als inhoud: “We zullen jullie ook wel pakken”.

Het Iraakse Democratisch Centrum, waarin een aantal tegenstanders van Hussein is verenigd, is eveneens beducht voor acties in Nederland. Het centrum vreest dat de ontwikkelingen in de Golf de relatie van de hier wonende Irakezen met de Nederlandse bevolking kan verstoren.

In het Turkse koffiehuis Guven hebben sommigen dat al gemerkt. “Ik kreeg vanmiddag voor het eerst ruzie met mijn buurman”, roept Yaya Gedik. “Hij vindt het prima dat Irak zo'n klap heeft gekregen van de Amerikanen. Waarom is dat nu nodig, zei ik. Toen werd hij kwaad.”

In het Turkse koffiehuis Guzen in Utrecht wordt het verloop van de oorlog op de voet gevolgd. (Foto NRC Handelsblad- Maurice Boyer)

    • Alfred van Cleef
    • Michèle de Waard