De factor Israel

VIERENTWINTIG uur nadat de geallieerde luchtvloot de operatie Desert Storm tegen Irak was begonnen heeft Saddam Hussein vannacht een tweede front geopend.

Middellange afstandsraketten van het door Irak verbeterde Sovjet-type Scud werden afgevuurd op Israel en Saoedi-Arabie. Israel signaleerde circa 10 raketten waarvan vijf de steden Tel Aviv en Haifa troffen. Opluchting ontstond toen bleek dat de raketten geen koppen met gifgas droegen en dat hun conventionele lading relatief gering was - gevolg van de voor de Scud grote afstand die moest worden overbrugd.

Iraks aanval plaatste onmiddellijk vraagtekens bij de doeltreffendheid van het ontplooide ononderbroken geallieerde luchtoffensief. Alles was er vooral het Witte Huis aan gelegen Israel buiten het conflict te houden opdat Amerika's alliantie met een aantal Arabische staten intact kon worden gehouden. De ultramoderne elektronische waarneming vanuit de ruimte, vanuit de Awacs-vliegtuigen en vanuit nog nieuwere types toestellen, zou nagenoeg alles registreren wat in Irak en Koeweit buiten vier muren bewoog. Na de Scudactie wordt er door militaire deskundigen op gewezen dat de vaste batterijen waarschijnlijk wel zijn uitgeschakeld maar dat de mobiele moeilijk te vinden blijven.

Voor Israel is de verleiding groot zich nu in het conflict te mengen. De voornaamste reden is een voor dit land klassieke: nooit mag twijfel ontstaan aan de wil en het vermogen van regering en volk van Israel zichzelf te verdedigen en de vijand te treffen die het op Israel heeft gemunt. Deze politiek-psychologische reden die in Israel op historische grond zeer diepe wortels heeft, wordt onder de gegeven omstandigheden waarschijnlijk gesecondeerd door een tweede: de overweging dat de ervaren Israelische luchtmacht in staat is het karwei af te maken waar de geallieerden het hebben laten liggen. Niemand kan er immers zeker van zijn dat Saddam straks niet alsnog gifgasladingen zal laten aanbrengen.

Zelfs als de Israelische regering er onder zware Amerikaanse druk toe zou besluiten ditmaal van een militair antwoord af te zien, is de oorzaak van de spanning allesbehalve weggenomen. De enige optie die Saddam Hussein zo te zien is gelaten, is verdeeldheid te zaaien in het Arabische kamp. Israel moet derhalve in het conflict worden gebracht en als een provocatie dat niet bewerkstelligt, mogen er meer worden verwacht.

De gevolgen van een Israelisch militair optreden, nu of later, zijn onvoorspelbaar maar zullen in ieder geval negatief zijn voor de militaire en politieke positie van de anti-Saddam-alliantie. Zo goed als zeker zal dan Jordanie op enigerlei wijze in het conflict worden betrokken, ingeklemd als dit land ligt tussen beide antagonisten. De Egyptische reactie zal in eerste instantie worden bepaald door de maat van het Israelische antwoord, maar de Syrische zal, gehoord eerdere uitlatingen van Syries leider Assad, negatief zijn.

GISTERAVOND waarschuwden Amerika's leiders voor euforie na het succesvolle begin van de militaire pogingen Irak uit Koeweit los te wrikken. De gebeurtenissen van vannacht bevestigen dat de kans op complicaties groot is en dat de onzekerheid over duur, intensiteit en uitkomst van het conflict nog lang niet kan worden weggenomen.