Bloemlezing over het huwelijk; U past beter bij mijn moeder

The Oxford Book of Marriage. Ed. Helge Rubinstein. Uitg. Oxford University Press, 383 blz. Prijs (L) 62, 55.

De Oxford University Press en Faber blijven als om strijd themaboeken uitgeven. Geen wonder dat iemand gedacht heeft aan een bloemlezing over het huwelijk, die vele jaren dienst zal kunnen doen als oplossing van een geschenkprobleem.

Helge Rubinstein, ervaren als moeder, schrijfster van kookboeken en relatietherapeute, kon putten uit de poezie van alle tijden en de romanliteratuur van twee eeuwen, en zij wist ook teksten die niet openbaar waren of niet zo bekend te vinden.

Als zij er van de laatste soort meer had gevonden was haar boek minder traditioneel geworden. Het onhandige huwelijksaanzoek van een boer in Yorkshire in 1866 ( “Ik weet ook wel een andere vrouw, maar ik dacht dat u beter zou passen bij mijn moeder die heel lastig kan zijn” ) spreekt sterker tot de verbeelding dan romanfragmenten van Dickens en George Eliot, E. M. Forster en Alison Lurie. De rechter Sir William Henry Maule (1788-1858) overstemt de literatuur met een ironisch vonnis van een bigamist die begrip verdiende en veroordeeld werd tot een dag met aftrek.

Zo zijn er nog een paar vondsten. Van de literaire teksten zijn de korte grappige welkom, zoals het advies van een personage van P. G. Wodehouse aan een meisje dat een huwelijk overweegt: “Als je gaat trouwen, Sally, neem dan een domkop. Je tikt gewoon op zijn voorhoofd, en als het massief klinkt pik je hem in. Alle ongelukkige huwelijken komen doordat de man hersens heeft.”

Onder de echte ongelukkigen, in het hoofdstuk 'Misery, Mayhem and Murder', blijft Sofia Tolstoj onverslaanbaar, met als tegenpool de man in het vers van Ogden Nash die altijd zoveel begrip voor zijn vrouw had gehad dat zij hem aan de vooravond van hun gouden huwelijksfeest vergif toediende.

Tegen de meeste teksten is niets in te brengen, en een lezer die ze al kent kan zich intussen amuseren met de samenstelling van een deel II, uit even geschikte gedichten en fragmenten die hier weggelaten zijn.