Voor Saddam kan nederlaag een overwinning zijn

Net als wijlen de Egyptische dictator Gamal Abdel Nasser, is het Saddams opzet te winnen door te verliezen. Door de Arabische wrok tegen een Westerse samenzwering te exploiteren en aan te wakkeren slaagde Nasser in de jaren vijftig en zestig erin zware en herhaalde nederlagen op het slagveld om te zetten in politieke overwinningen. Dat geldt evenzeer voor Saddam Hussein: alles wat hij moet doen om zichzelf leider van de Arabische wereld te maken, is dat hij de door Amerika geleide aanval in Saoedi-Arabie overleeft.

Saddams strategie werd duidelijk in een verrassend openhartig interview vorige week in de Jordaanse krant Saut al Sha'ab met Yasser Abd Rabbo, een vooraanstaande leider van de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO), die door Yasser Arafat is aangewezen als tweede man bij de nu opgeschorte dialoog tussen de verenigde Staten en de PLO.

“De Amerikaanse samenzwering tegen Irak”, aldus Rabbo, “is - ondanks de steekpenningen van de VS aan de pro-Westerse Arabische regeringen - niet in staat de reactie van het volk in de Golf-landen en de Arabische wereld te beoordelen. De Amerikaanse samenzwering is niet bij machte het effect te berekenen van het Arabisch ontwaken ... dat een nieuw front zal openen tegen de indringers.”

Rabbo raakte de kern van Saddams twee-sporen strategie: alle dreigementen tegen hem te bestempelen als onderdeel van een grootscheepse Westerse samenzwering tegen de islam en een destablilisering van pro-Westerse regimes door pan-Arabische nationalisten en islamitische fundamentalisten op een hoop te drijven. Om dit te bereiken heeft Saddam op slinkse wijze de Palestijnse zaak opgevoerd als het effectiefste middel om een brug te slaan tussen niet-gelovige Arabieren en fundamentalisten. Saddam is geslaagd in het eerste deel van zijn strategie.

MYTHISCHE STATUS

Een militaire overwinning op de Westerse heidenen zou uiteraard het beste zijn voor Saddam. Hij zou een mythische status verwerven in de Arabische wereld en uitgroeien tot een hedendaagse Saladin, de grote Koerdische leider die de succesvolle Arabische aanval tegen de christelijke Kruisvaarders in de twaalfde eeuw leidde. Maar Amerikaanse en Israelische geheime diensten hebben vastgesteld dat Saddam beseft dat hij het overweldigende militaire potentieel van de door de VS geleide troepenmacht niet kan verslaan. Daarom heeft hij zich gericht op het op een na beste voorbeeld: Nasser. De Egyptische dictator heeft bewezen dat door het eenvoudigweg overleven van een nederlaag op het slagveld, een Arabische leider in politiek opzicht kan winnen.

Na in 1956 het Suezkanaal te hebben genationaliseerd, leed Nasser een ogenschijnlijk vernederende nederlaag toen Israelische, Britse en Franse troepen de Sinai en het Suezkanaal in een militaire actie van een week veroverden. Nassers bluf werd vernietigend afgestraft, hoewel de Amerikaanse president Dwight Eisenhower de aanvallers snel tot terugtrekken dwong.

Maar daarna, in de twee jaar die volgden, nam Nassers gezag in de Arabische wereld mytische dimensies aan. Hij richtte zich op de pan-Arabische zaak, waarbij hij openlijk opriep tot revoluties tegen pro-Westerse regimes, en Arabische radicalen in het geheim geld en wapens toespeelde. In 1958 werden Koning Feisal en premier As-Said van Irak, de twee mannen die Irak in het pro-Westerse Pact van Bagdad hadden geloodst, afgezet en vermoord. Opstanden braken uit in de toen pro-Westerse landen Jordanie, Libie en Libanon. Amerikaanse en Britse troepen werden genoodzaakt in te grijpen. Begin jaren zestig moedigde Nasser een opstand aan in Jemen waarbij hij bijna erin slaagde het Saoedische koningshuis omver te werpen.

Nasser werd opnieuw vernederd in 1967 toen de Israeliers zijn leger in zes dagen vernietigden, maar het feit dat hij en zijn regime overleefden deed zijn gezag onder Arabieren alleen nog maar meer toenemen. Het jaar daarop werd een van de belangrijkste nog overgebleven Amerikaanse bondgenoten in het Midden-Oosten, de Libische koning Idris - die de VS hun enige luchtmachtbasis in de regio had gegeven - afgezet.

KETTINGREACTIE

Het zou onjuist zijn te beweren dat Nasser persoonlijk de hand heeft gehad in al deze revoluties en opstanden. Maar door zijn regime intact te houden en door zijn nederlagen af te schilderen als het gevolg van een Westerse samenzwering, ontketende hij een heftige pan-Arabische kettingreactie.

Saddam Hussein is ook in staat, zoals Rabbo heeft uiteengezet, een kettingreactie uit te lokken onder radicale Palestijnen, islamitische fundamentalisten, nasseristen, Arabische socialisten, Ba'ath-aanhangers en armen in het algemeen, met inbegrip van shi'itische moslims en de bevolkingen van landen die geen olie produceren.

Omdat de VS zich tijdens de Iraaks-Iraanse oorlog verplicht voelden een lichte voorkeur voor Saddams regime kenbaar te maken, is Saddam volgens Amerikaanse en Israelische geheime diensten ervan overtuigd dat de VS noch militair in staat zijn, noch de intentie hebben hem volledig te vernietigen. Volgens deze informatie is hij erop voorbereid afstraffingsaanvallen op zijn troepen in Irak en Koeweit te incasseren en heeft hij zelfs het verlies van zijn meest gevierde militaire wapen - zijn ballistische raketten en fabrieken voor het ontwikkelen van atoomwapens - ingecalculeerd.

ONVERSLAANBAAR

Volgens een rapport dat de Amerikaanse geheime dienst in de afgelopen drie dagen heeft opgesteld geloofde Saddam aanvankelijk dat Amerikaanse grondtroepen Irak nooit zouden durven binnenvallen en dat hij de VS ervan zou kunnen weerhouden bevolkingscentra te bombarderen tenzij deze zich in de buurt van duidelijke militaire doelen bevinden. In elk geval, zo vervolgt het rapport, gelooft Saddam dat zijn bevolking tienduizenden doden zal accepteren, waar men in de Iraans-Iraakse oorlog meer dan een miljoen slachtoffers heeft moeten verduren. En als hij de aanslag van de machtige Amerikanen overleeft, zal hij de Arabische massa's hebben bewezen dat hij onverslaanbaar is.

Door zes maanden stand te houden tegen de VS heeft Saddam Jordanie al omgevormd tot een satelliet-staat, de weg vrijgemaakt voor een machtige Moslim Broederschap en islamitische jihad-groepen in Egypte (waar de ondergrondse organisaties, volgens geheime diensten een wildgroei hebben doorgemaakt sinds Iraks inval in Koeweit) en heeft hij ernstige ongerustheid gezaaid in Saoedi-Arabie over de trouw van van de onderdrukte en gedepriveerde shi'ieten die de overhand hebben in Saoedi-Arabie's olieproducerende provincies. Behalve dit alles hebben vooraanstaande Palestijnse terroristen als Abu Abbas openlijk gezworen dat zij de Egyptische president Mubarak en het Saoedische Koningshuis omver zullen werpen. Een islamitische conferentie deze week in Bagdad die werd bezocht door vooraanstaande religieuze leiders uit veertien landen, heeft opgeroepen tot een heilige oorlog tegen de VS.

Saddam kan een oorlog met de VS goed gebruiken. Het enige dat hij moet doen is verliezen.