Voldoening in Pentagon over verloop van aanval; 'De bevrijding van Koeweit is begonnen. De troepen van Operation Desert Storm vallen doelen in Irak en Koeweit aan.' Woordvoerder president Bush, 01.07 uur vannacht (NL-tijd)

WASHINGTON, 17 jan. - In het Pentagon heerste vannacht tevredenheid over het verloop van de militaire operaties tegen Irak tot dan toe. Op een persconferentie zei minister van defensie Dick Cheney dat de operatie “zeer, zeer goed” scheen te zijn gegaan. De vliegtuigen hadden geen weerstand ontmoet. “Ik ben over het algemeen van mening dat we een hoge graad van tactische verrassing hebben bereikt”, aldus Cheney.

Er waren honderden vliegtuigen van de Amerikaanse, Britse, Saoedische en Koeweitse luchtmacht opgestegen. Volgens de voorzitter van de verenigde chefs van staven, generaal Colin Powell, was Saddam Hussein persoonlijk geen doelwit van de luchtaanvallen die niet alleen met vliegtuigen maar ook met kruisraketten zijn uitgevoerd. Iraakse commandocentra vormden de belangrijkste doelen, aldus Powell, die er de nadruk op wilde leggen dat alle krijgsmachtonderdelen aan de operatie hadden meegedaan.

De leiders in het Congres en de belangrijkste staatshoofden van de coalitie tegen Irak waren voor de aanvang van de operatie door president Bush persoonlijk op de hoogte gesteld van de op handen zijnde operatie.

De Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Thomas Foley, zei gisteren dat de natie “moet bidden dat het conflict snel, afdoende en met een minimum aan slachtoffers eindigt. We moeten nu eensgezind zijn in onze steun aan de strijdkrachten in de Golf die de plicht en last van het oorlog voeren hebben aanvaard”.

De Democratische senator Byrd zei dat hij zou bidden voor de president. De Republikeinse senator d'Amato zei: “We kunnen alleen hopen dat Saddam Hussein van de aarde wordt gevaagd.” Voor het Witte Huis stonden in de regen ongeveer honderd vredesdemonstranten, omringd door politie.

Bush had op 15 januari zijn goedkeuring aan de aanval gegeven. Tot op het moment van de aanval liet hij nog wel ruimte voor diplomatieke initiatieven van Irak. Er zijn nog vier Iraakse diplomaten, waaronder een zaakgelastigde in Washington. De woordvoerder van het Witte Huis deed namens president Bush nog een oproep aan correspondenten van Amerikaanse media die in Bagdad waren achtergebleven om te vertrekken. Bagdad zou te gevaarlijk zijn.

Om kwart over vijf gisteravond maakte een correspondent van een Washingtons radiostation vanuit een onbekende lokatie in Saoedi-Arabie al melding van F15's die gingen opstijgen.

President Bush volgde met zijn stafleden de televisieberichten in de 'Oval office' van het Witte Huis en besloot de natie door zijn woordvoerder op de hoogte te laten stellen. “Het gaat precies volgens schema. Ga je gang en doe het”, zou hij de woordvoerder kalm hebben meegedeeld. Daarna legde hij de laatste hand aan zijn televisietoespraak over de Amerikaanse luchtaanval. Bush heeft drie weken aan deze toespraak gewerkt.

Na de toespraak trok hij zich terug in het woongedeelte van het Witte Huis waar de evangelist Billy Graham te gast is. Bush, die zelf in de Tweede Wereldoorlog piloot is geweest bij de marine en een keer ternauwernood aan de dood ontsnapte nadat zijn toestel was neergeschoten, wilde bidden met Graham. Deze evangelist is regelmatig te gast op het Witte Huis.

De geestelijk adviseur van de episcopaalse kerk die Bush gewoonlijk ter zijde staat had slechts twee dagen eerder voor het Witte Huis tegen de toen op handen zijnde oorlog gedemonstreerd. Bush had eergisternacht een brief gekregen van de paus die vroeg om de vrede te handhaven.

Bush heeft gisteren het ministerie van energie geinstrueerd om voor 1, 12 miljoen dollar olie per dag uit de strategische olievoorraden te verkopen “om de stabiliteit op de markten te bevorderen”. Gisteravond ging vlak na de luchtaanvallen op Irak de prijs van olie in onderhandse handel al met negen dollar per vat omhoog.

De vliegvelden in de VS zijn vanaf gisteren extra beveiligd uit vrees voor eventuele terroristische aanslagen. Iraakse woordvoerders hebben de afgelopen weken bij herhaling gedreigd met zulke aanslagen als de VS een aanval op Irak zouden ondernemen.

Ook Amerikanen die een binnenlandse vlucht willen nemen, moeten al anderhalf uur voor aanvang op het vliegveld verschijnen. Piloten bij sommige vluchten vroegen hun passagiers om een minuut stilte in acht te nemen voor de Amerikanen die in de Golf vochten.

In de deelstaat South Carolina werd een basketbalwedstrijd onderbroken door de mededeling dat Koeweit om zeven uur was bevrijd. Daarop steeg een luid gejuich op en er werd geapplaudiseerd door de aanwezigen.

    • Maarten Huygen