Mahler hoog gegrepen voor Studenten Orkest

Concert: Nederlands Jeugd Orkest o.l.v. Mark Wigglesworth. Met: Marieke Blankestijn, viool. Programma: W. A. Mozart: Vioolconcert KV 216; G. Mahler: Tiende symfonie (versie D. Cooke). Gehoord: 4-1 Concertgebouw Amsterdam.

Concert: Nederlands Studenten Orkest o.l.v. Lucas Vis. Met: Floris Mijnders, cello. Programma: J. Franssens: Taking the waters; P. I. Tsjaikovski: Rococo-variaties; G. Mahler: Vijfde symfonie. Gehoord: 14-1 Kon. Conservatorium Den Haag. Herhalingen: 17-1 Utrecht; 18-1 Rotterdam; 19-1 Maastricht; 20-1 Arnhem; 21-1 Haarlem; 22-1 Amsterdam.

Sinds de ongelooflijke concerten van het Europees Jeugd Orkest onder leiding van Claudio Abbado hebben jeugdorkesten het imago dat ze - dank zij wat meer repetities en enthousiasme - het moeilijkste repertoire aankunnen en bijna even goed zijn als professionele orkesten. Maar niet elk jeugdorkest is geschikt voor Mahler. Het Nederlands Studenten Orkest, dat nu tijdens een tournee ten bate van gehandicapte medestudenten de Vijfde symfonie op het programma heeft staan, kan zulke muziek niet op een niveau spelen dat technisch en interpretatief er werkelijk recht aan doet. Niet elk sympathiek doel heiligt alle middelen.

Natuurlijk wordt er onder leiding van Lucas Vis - een dirigent die al jaren opgewekt uitblinkt in onmogelijke klussen - zo gewerkt dat trotse ouders in de zaal menen dat het 'toch verduveld goed' is. Maar ook al worden de prestaties tijdens de tournee geleidelijk aan beter, voor wedijver met het reguliere kunstleven - er komt zelfs een opname op cd! - liggen de ambities hier te hoog.

Tsjaikovski's Rococo-variaties kregen een wat stijf bevangen uitvoering, waarbij de jonge solo-cellist Floris Mijnders - inmiddels beroepsmusicus - meer schoolse ijver toonde dan virtuoos talent. En ook de canonstructuur van Joep Franssens opdrachtcompositie Taking the waters viel niet mee: te veel chaotische blazers- en slagwerknoten tegelijkertijd in een klankbalans die de toch al zo ondankbare strijkerspartijen vrijwel onhoorbaar maakten.

Nee, dan het concert van het Nederlands Jeugd Orkest! Marieke Blankestijn gaf een verzorgde en onopgesmukte vertolking van Mozarts Vioolconcert KV 216, heel licht gehouden en al even ingetogen begeleid door deze muzikaal veel capabeler jeugdige musici.

Onder leiding van hun Engelse leeftijdgenoot Mark Wigglesworth - hier in 1989 de onbetwiste winnaar van het Kondrasjin-dirigentenconcours - kwam het daarna tot een fenomenale en indrukwekkkende uitvoering van Mahlers Tiende symfonie. Wigglesworth is een dirigent met een fenomenaal talent en nu al een uiterst volwassen aandoend optreden: een sober en terzake gebaar dat in dit geval nauwelijks op orkesttechniek hoefde te worden gericht en des te meer op de allerlaatste muziek van Mahler, die hij ten volle doorgrondt. Afgezien van een enkel schoonheidsfoutje en iets te weinig raffinement speelde deze jeugd al bijna zoals het moet in de toekomst.

    • Kasper Jansen