Kindervingerval

British Medical Journal, 22-29 december 1990, weekblad. Jaarabonnement $ 180, -. Uitgave van de British Medical Association. Tavistock Square, London WC1H 9JR. ISSN 0959-8146

Rond kerst raken vele Britten buiten zinnen. En als dan tegelijkertijd ook nog de 150-ste verjaardag van een dierbare moet worden gevierd, breekt de Engelse ziekte helemaal uit.

Het kerstnummer van het British Medical Journal is zo'n Britse uitspatting. Normaal publiceert het blad week in week uit de resultaten van serieus medisch onderzoek. Onderzoekers zijn dolblij als hun publikatie de BMJ 'haalt'. De BMJ is naast de - Amerikaanse! - New England Journal of Medicine, The Lancet en de Journal of the American Medical Association een van de gezaghebbende medisch-wetenschappelijke tijdschriften.

De afwijkingen in het kerstnummer beginnen op de omslag, normaal in blauw met opgedrukte inhoudsopgave, ditmaal versierd met een tekening van een neoklassieke zaal, waar op dat moment een feestdiner plaatsvindt. Dat was het etentje ter gelegenheid van het 150-jarig bestaan van het tijdschrift. Wij ontwaren onze columnist prof.dr. A. J. Dunning, hoofdredacteur van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, onder de genodigden.

'Bell ringers' bruises and broken bones: capers and crises in campanology' is de eerste opvallende titel in de inhoudsopgave. 'Hoewel welluidend, kan klokken luiden gevaarlijk en soms dodelijk zijn. Artsen moeten zich bewust zijn van de gevaren waar klokkeluiders zich aan blootstellen', concluderen een radioloog en een chirurg uit Leicester die vonden dat 1, 8% van de Engelse klokkenluiders ieder jaar gewond raken bij hun werk. In de afgelopen zes jaar telden ze zeven doden onder klokkeluiders. Twee daarvan pleegden zelfmoord tijdens het luiden. Vijf kwamen buiten hun wil om.

De oorzaak is natuurlijk de zware klok, in de grote torens hangen er die enkele keren zwaarder zijn dan de luider. Is een klok eenmaal volop in slingerbeweging gebracht dan schiet het luidtouw met snelheden tot 90 km-h heen en weer. De luider moet, om de slingerbeweging in stand te houden, op het juiste moment een ruk aan het touw geven. Laat hij niet op tijd los, of raakt zijn voet verward in een los van het op de grond liggende eind, dan wordt hij mee omhoog getrokken. Een val van meters hoogte is het resultaat of anders spelen zich gruwelijke taferelen af waar het touw door een gat in het plafond de toren in verdwijnt. De blessures van klokluiders blijven meestal beperkt tot verbrande handhuid, gebroken nagels, gekneusde vingers, ontzette gewrichten en gescheurde spieren en pezen. Aangepaste medische behandelingen zijn niet nodig.

'Are orthopaedic surgeons really gorillas? ' Twee orthopedisch chirurgen en een neuroloog uit Cleveland onderzochten of orthopedisch chirurgen (de bottenzetters, kortom de zagende en borende chirurgen) werkelijk grotere handen hebben dan chirurgen die alleen in weefsel snijden. Zij informeerden bij 217 orthopedische en bij 266 algemene chirurgen naar de maat van hun handschoenen. De bottendokters haalden gemiddeld 7, 7, de algemeen chirurgen 7, 4. Maar een opgezette gorilla in een natuurhistorisch museum en een levende in een dierentuin bleken een grotere handmaat dan 9, 5 te hebben. Een derde gorilla weigerde medewerking. Conclusie: 'Orthopaedic surgeons are slightly closer to gorillas than are general surgeons.'

De onderzoekers ontwijken de tegenwoordig cruciale methodologische vraag of de studie wel dubbelblind werd uitgevoerd, maar: '... all surgeons wore masks while operating and were not seen by the study group.'

Een van die opererende gorillas, D. S. Barrett, verslaat in het artikel 'Can orthopaedic surgeons walk on water? ' zijn eenmalige ervaring met waterskien op blote voeten. Blootsvoets waterskien vereist vaardigheid en stalen zenuwen, maar ook een in het kruis verstevigde broek die het scrotum beschermt. Skien op blote voeten kan pas bij een snelheid van 70 km-h. Waterdruppels zijn bij die snelheid net kiezelsteentjes.

Een boot moet eerst op snelheid komen, schrijft Barrett, en de skier moet zich zolang in het water vermaken. Ervaren skiers starten achteroverliggend, ze skien eerst op hun rug en bij toenemende snelheid op hun billen. Er zijn gescheurde aarsen en vagina's gerapporteerd nadat in die positie de wetsuit het begaf. Barrett ervoer in die positie en bij een snelheid van 60 km-h waarom de verstevigde broek nodig is. Het water ranselde zijn scrotum en hij liep dagenlang moeilijk met een sterk gezwollen balzak rond. Daarnaast hield hij aan het avontuur een stevige en vrijwel algehele spierbeschadiging over, die leidde tot een zo omvangrijke afbraak van kapotte spiercellen dat zijn nierfunctie werd bedreigd door een overmaat vrijgekomen myoglobine (het zuurstofbindende eiwit in spiercellen). Zijn urine zag als port en een collega adviseerde vijf liter water per dag te drinken om niet aan de nierdialyse-apparatuur terecht te komen.

Barret beschrijft hoe de week erna toch zijn werk heeft gedaan, hoewel hij geen kracht had om te opereren en het aan zijn assitenten moest overlaten. Toen hij een loodschort aan deed om de rontgenkamer in te gaan viel hij op de grond. Enige tijd later werd hij daar gevonden en overeind geholpen door het verplegend personeel.

Een ander urineprobleem wordt beschreven door de Londense uroloog Patel. Hij kreeg een slechtziende, incontinente 82-jarige man in zijn praktijk die, op advies van een bevriende oud-schaapsherder, zijn pisbuis met een gedroogde boon had afgesloten. De schaapsherder deed dat al jaren met succes en had een speciale pincet om de boon eens per dag te verwijderen, waarna hij kon urineren. De patient had de boon bij de eerste verwijderpoging echter dieper in de urinebuis ingeschoven en daarna nog drie dagen gewacht voor hij naar de dokter ging.

Achterin deze BMJ vinden we nog persoonlijke bijdragen van een dokter die psychiatrisch patient werd en van een dokter die in een neerstortend verkeersvliegtuig zat. De inmiddels ter redactie gearriveerde nummers van de eerste twee weken van januari zijn weer gewoon gevuld met reguliere medische wetenschap.

ill: Op zoek naar het lot van verdwijnend water stak een tweejarig jongetje zijn vingers door de gaten in de afvoer van het bad. De brandweer kwam eraan te pas om het bad te demonteren. Het afvoerroostertje, geconstrueerd als een perfecte kindervingerval, werd in het ziekenhuis onder algehele verdoving weggesneden. De betrokken arts zou graag weten of zoiets vaker is gebeurd. Schrijf dr. K. C. Saw, Addenbrooke's Hospital, Cambridge CB2 2QQ.