Britse piloten na eerste raid: 'Hallo mam, we zijn terug'

LONDEN, 17 jan. - De Britse premier, John Major, heeft zijn land vanmorgen net voor acht uur ingelicht over de “naar eerste berichten zeer succesvolle operatie” die de geallieerde strijdkrachten gisteravond om 02.35 uur plaatselijke tijd in Irak en Koeweit zijn begonnen.

De premier sprak op het moment dat rond 45 Britse Tornado's samen met honderden Amerikaanse, Saoedische en Koeweitse vliegtuigen net waren opgestegen voor een tweede gecoordineerde aanval op strategische en militaire doelen in vijandig gebied. “Op dit moment zijn we ons niet bewust van Britse slachtoffers. Onze gedachten zijn vooral bij de troepen en bij hun families hier, die zo bezorgd om hen moeten zijn”.

Nieuws over het verloop van de operatie, waarvoor de Britten 35.000 man in gereedheid hebben gebracht, bereikt de Britse bevolking vooral via de televisie, die voortdurend nieuwsuitzendingen laat zien en zelfs ooggetuigeverslagen van eigen mensen uit het centrum van Bagdad laat horen. Direct na de boodschap van John Major werden beelden getoond van Britse piloten die na de aanval op Bagdad veilig op hun basis in Dahrain waren teruggekeerd. In een mengeling van opluchting en bravoure keerden twee van hen zich naar de camera's, armen om elkaar heen geslagen: “Hallo mam, we zijn terug.” Even later meldde BBC's Bob Simpson uit Bagdad, geheel volgens de Britse 'stiff upper lip'-traditie, dat het ministerie van defensie en het telecommunicatiecentrum aan de overzijde van zijn hotel zojuist “kennelijk met grote nauwkeurigheid” waren gebombardeerd.

Tussen het Witte Huis en Downingstreet 10 is een permanente telefoonverbinding gelegd, die de hele nacht gebruikt is voor overleg, zo bleek uit Majors verklaring. De premier had vannacht zijn bed niet gezien, maar de uiteindelijke beslissing om militair geweld in te zetten was, naar de premier zei, al genomen direct na het Lagerhuisdebat op dinsdag. Vanmorgen gaven deoppositieleiders Neil Kinnock (Labour) en Paddy Ashdown (SLD) opnieuw uitdrukking aan hun steun voor de militaire actie. Ex-premier Thatcher toonde zich “opgelucht dat we nu eindelijk terugvechten ten behoeve van de bevolking van Koeweit”. “Dictators dienen te worden verslagen. Wij moeten vechten voor vrede en gerechtigheid.” Labour-dissident Tony Benn concludeerde echter dat president Bush nu “in staat van oorlog verkeert met menselijkheid” omdat in Bagdad onschuldige slachtoffers vallen door de geallieerde bombardementen.

Major onderstreepte dat de aanval op Saddam Hussein “zonder pauze” (voor onderhandelingen) door zal gaan tot het doel van de actie is bereikt. Anders dan president Bush eerder definieerde Major dat doel niet anders dan alleen het verdrijven van Saddam Hussein uit Koeweit. De Amerikaanse president had in zijn boodschap aan het Amerikaanse volk ook nog het uitschakelen van het Iraakse kernbom-potentieel en zijn chemische wapenvervaardiging genoemd. Wel heeft de Britse minister van buitenlandse zaken, Douglas Hurd, gisteren gezegd dat de regering zich opnieuw zal beraden op haar belofte dat ze geen kernwapens zal gebruiken, indien alsnog mocht blijken dat Irak in het bezit is van een kernwapen. Zijn opmerking was een reactie op speculaties dat Irak een dirty nuke, een kernbom-in-wording, zou kunnen inzetten.

In Engeland zelf zijn gisteren zichtbare voorzorgsmaatregelen genomen tegen een eventuele vergelding door met Irak sympathiserende terroristen op Brits grondgebied. Het Londense vliegveld Heathrow wordt nu bewaakt door tanks en in het luchthavengebouw lopen gewapende militairen rond. Luchtvaartpassagiers en personeel zijn door de regering opgeroepen waakzaam te zijn.

    • Hieke Jippes