Saoediers stellen zich eindelijk in op oorlog

RIAD, 16 jan. - In het oostelijke deel van Saoedi-Arabie treft de bevolking koortsachtig voorbereidingen voor een nu onvermijdelijk lijkende oorlog, al kunnen veel mensen nog steeds niet geloven dat het werkelijk zover zal komen. In de hoofdstad Riad daarentegen, die wat verder van het front afligt maar wel met Iraakse raketten zou kunnen worden bestookt, gaat het leven zijn gewone gang.

De afgelopen dagen, na het mislukken van de besprekingen tussen de Verenigde Staten en Irak in Geneve, hebben veel mensen in oostelijk Saoedi-Arabie voorraden proberen aan te leggen van dadels, honing, voedsel in blik, flessen drinkwater, zaklantaarns en eerste-hulpdozen.

Bovendien plakten veel mensen band op de ramen om het rondspatten van glas bij explosies zoveel mogelijk te voorkomen. Ook plakten ze zo goed en zo kwaad als het ging de spleten en kieren van deuren en ramen dicht om beter bestand te zijn tegen een eventuele Iraakse aanval met gifgas.

Voor de plaatselijke centra van de burgerbescherming staan lange rijen mensen die een gasmasker afhalen, waarvoor ze een borgsom ter waarde van dertig dollar moeten neertellen. Sommigen hebben al geklaagd over de slechte kwaliteit ervan en over het feit dat ze niet in alle maten verkrijgbaar zijn.

“Dit is om mijn drie kinderen te beschermen”, verklaart Abdullah Abbas, een Soedanees die in een zaak voor kantoorbenodigdheden werkt, terwijl hij in de rij wacht. “Dat is alles wat ik wens, mijn kinderen te beschermen. Ik geloof niet dat er hier oorlog zal komen. Maar we willen veilig zijn. We bereiden ons op het ergste voor”. Abdullah Abbas had zijn gezin aanvankelijk naar Soedan willen zenden, maar zag hier vanaf toen zijn vrouw protesteerde. “Mijn vrouw zei: nee, we zullen het samen overleven of samen sterven”, zegt Abbas.

Alle vluchten van de Saoedische nationale luchtvaartmaatschappij Saudi Arabian Airlines, zaten vol met vooral veel vrouwen en kinderen. Veel mannen overwegen ook om hun familie naar veiliger oorden te sturen. “Ik ben niet bezorgd om mijzelf, maar ik maak me zorgen over mijn gezin”, zegt de Saoedische winkelier al-Saleh Bassan. “Als er oorlog uitbreekt zal ik ze naar Jeddah sturen.” Jeddah ligt aan de ander kant van het Arabische schiereiland, aan de Rode Zee. “Als ik gedood word is dat de wil van God”, zegt Bassan, “Dat heeft niets te maken met Saddam Hussein”. De scholen voor buitenlandse kinderen zijn intussen gesloten, omdat ze onvoldoende werden bezocht.

Volgens Saleh Ibrahim, eigenaar van een juwelierszaak, zijn de meeste mensen nog niet echt ingesteld op wat hen te wachten zou kunnen staan. “Veel mensen hier zijn in verwarring”, stelt hij. “Ze hebben nog nooit een oorlog ervaren. Ze nemen aan dat de winkels open zijn zoals gewoonlijk en dat ze overal waarheen ze maar willen kunnen reizen. Maar ze zouden nog wel eens voor verrassingen kunnen komen te staan”, constateert Ibrahim terwijl hij enkele van top tot teen in zwart gehulde vrouwen gadeslaat die dure juwelen bekijken.

Van echte paniek is overigens ook in de oostelijke stad Dhahran geen sprake. Banken maken bij voorbeeld geen melding maken van grote drukte en het opnemen van grote sommen geld, zoals bij paniek gebruikelijk is.

Meer landinwaarts in de Saoedische hoofdstad Riad was er geen teken van zenuwachtigheid. Dat gold ook voor het hoofdkwartier van de militaire alliantie tegen Irak in Riad. “Wij doen gewoon net als gisteren. We zijn ons bewust van de betekenis van het ultimatum maar voor ons geldt paraatheid als gewoonlijk. Oefeningen en operaties worden er 24 uur lang gehouden”, aldus een Amerikaanse woordvoerder. “Of we klaar zijn? We zijn altijd klaar”, zei een majoor van de Amerikaanse mariniers bij de ingang van het complex.

Anders dan in het oosten van het land, stonden er voor de centra voor burgerbescherming geen lange rijen voor gasmaskers. Pas dit weekeinde werden de circa anderhalf miljoen inwoners van de hoofdstad voor het eerst geconfronteerd met de risico's waaraan ze zouden kunnen blootstaan. Op grote schaal werden er toen luchtalarm-oefeningen gehouden. De autoriteiten kondigden verder een programma aan voor de distributie van gasmaskers. De burgers werden verder opgeroepen om bloed af te staan voor ziekenhuizen.

Erg serieus werden deze oefeningen overigens niet genomen. De meeste automobilisten negeerden de alarmsignalen geheel en gingen niet naar de dichtst bijzijnde schuilplaats. Bovendien waren er aanvankelijk op de aangegeven punten in de stad niet overal gasmaskers te krijgen.

De Saoedische regering is vooralsnog niet van plan om de steden in het land te evacueren met het oog op een oorlog.

Terwijl veel mensen in Saoedi-Arabie tot en met gisteren nog de hoop koesterden dat een diplomatieke oplossing voor de crisis mogelijk was, was de Saoedische pers vanmorgen uitgesproken pessimistisch. 'Alle hoop is verloren, oorlog de enige optie', luidde de kop in de Engelstalige krant Arab News. (UPI, Reuter, AP, AFP)