Ook vredesactivisten houden hun generale repetitie; VS bereiden zich voor op het uur U

WASHINGTON, 16 jan. - Afgelopen nacht om 12 uur plaatselijke tijd, toen het VN-ultimatum aan Irak verstreek, hielden duizenden demonstranten met brandende kaarsen voor het Witte Huis de wacht. Het was alsof ook zij, net als de militairen, hun laatste generale repetitie en training hielden voor het uur U van het gewapende conflict met Irak.

's Middags hield de zwarte leider Jesse Jackson een toespraak in het voor het Witte Huis gelegen Lafayette Park. “Dit is een kunstmatige datum voor oorlog. Er is ook geen ultimatum voor de bevrijding van Zuid-Afrika, China en Litouwen”, zei hij onder luid applaus. Verderop discussieerden voorstanders en tegenstanders.

“Het Congres heeft zich voor militair optreden uitgesproken en volgens de opiniepeilingen is de meerderheid van de Amerikanen daar ook voor. Maar die komen hier niet demonstreren”, zegt er een. “Waarom ga je dan niet meteen zelf in militaire dienst? ”, riposteert een ander.

Drie matrozen in burger demonstreren met borden dat ze voor de oorlog zijn. “De vrijheid verdedig je niet door te gaan zitten en pot te roken. Je moet er voor vechten”, zegt een van hen tegen een vrouw.

De sfeer is nog mild. Dergelijke gesprekken zijn mogelijk omdat er nog geen schot is gelost. Volgens een gisteren vrijgegeven peiling voor National Public Radio zouden de Amerikanen graag willen weten of de oorlog snel afloopt. Dan zijn ze voor militair ingrijpen. Maar alle deskundige functionarissen, inclusief president Bush, geven toe dat over de duur van het conflict weinig valt te zeggen.

Bijna alle talkshows gaan over het gewapende conflict. Bijna alle telefoontjes aan radiostations gaan eveneens over de Golf. “Er waren twee standpunten in het Congres”, zo vatte een man het samen. “Je had de wurgers en de bombardeerders. De bombardeerders wonnen. Uiteindelijk zeiden bombardeerders en wurgers dat ze zich moesten verenigen achter hun president.”

De Congresleden die afgelopen zaterdag de moeilijkste stem van hun leven hebben uitgebracht tobben nog na over hun beslissing. Velen zijn niet zeker over hun keuze, hebben zelf een of twee oorlogen aan den lijve meegemaakt. Ze hadden er moeite mee om naar de dagelijkse routine terug te keren.

Alleen president Bush is volgens zijn woordvoerder “innerlijk rustig”. Hij onttrok zich aan het oog van de televisiecamera's. Wel had hij een ontmoeting met de Japanse minister van buitenlandse zaken, Taro Nakayama, die duidelijk wilde maken dat hij wel degelijk financieel aan de militaire operatie wil bijdragen. Japan heeft afgelopen week veel kritiek van het Congres te verduren gehad.

Bush had de gebruikelijke briefings van zijn veiligheidsadviseurs. Gistermorgen vroeg maakte hij tegen zijn gewoonte in een wandeling in de tuin van het Witte Huis. “Hij is klaar om de harde beslissingen te nemen die nodig zijn”, zei de woordvoerder van het Witte Huis gisteren. Hij belde ook bisschop Browning van zijn episcopaalse kerk. Browning leidde maandagnacht een vredesprotest. Bush vroeg hem om voor vrede te bidden. Dat deed hij zelf ook.

Bush heeft “vertrouwen in de juistheid van onze koers en in de kracht van onze coalitie”. De spanning wegens de onzekerheid van vorige week is van hem afgevallen. Hij vindt dat hij alle mogelijkheden heeft geprobeerd. Bush had gisteren nog geen orders gegeven tot de aanval, maar de woordvoerder van het Witte Huis sloot niet uit dat hij dit binnenkort zou doen.

Het Pentagon was tijdens het aflopen van het VN-ultimatum aan Irak nagenoeg leeg. Hoge functionarissen zaten thuis. Admiraal William Crowe, voormalig voorzitter van de verenigde chefs van staven, zei gisteravond dat hij binnen enkele dagen een aanval van Amerika verwachtte. Dat leidde hij af uit twee voortekenen. De pers in Saoedi-Arabie krijgt meer beperkingen opgelegd en er zijn twee vliegdekschepen de Golf binnengevaren. Nu kunnen de vliegdekschepen continudienst draaien. Er is ook een afdeling B-52-bommenwerpers uit Diego Garcia overgevlogen naar Saoedi-Arabie. Er zijn volgens de woordvoerder van het Pentagon nu 415.000 Amerikaanse militairen in het Golfgebied.

In New York hebben justitiele autoriteiten een nationaal bureau voor terrorisme-bestrijding geopend. Onder andere de New-Yorkse politie, de FBI, de kustwacht en de brandweer zullen er informatie uitwisselen over eventuele dreigingen. Bovendien moeten ze bedrijven helpen met beveiliging. De Amerikaanse regering neemt de terreurdreiging van Saddam serieus. Het grootste gevaar lopen Amerikanen in Europa en Azie. Het ministerie van buitenlandse zaken adviseerde Amerikanen gisteren om Pakistan en Soedan te mijden.

Over het hele land werden gisteren klokken geluid. Overal brachten mensen gele strikken aan om de Amerikaanse soldaten in Saoedi-Arabie te gedenken. Campussen van universiteiten die normaal rustig zijn gonsden van de activiteit. Protesten, teach-ins, openbare gebedsdiensten. Het land is innerlijk niet rustig.