Nieuw coalitie-kabinet Kohl treedt vrijdag aan

BONN, 16 jan. - Vrijdag treedt in de Bondsrepubliek het nieuwe kabinet-Kohl aan. Over het regeerprogramma en de verdeling en bezetting der ministersposten zijn de onderhandelaars van CDU-CSU en FDP het gisteren eens geworden. Morgen kiest de Bondsdag Helmut Kohl voor de vierde keer als kanselier, overmorgen worden zijn negentien ministers beedigd. De CSU gaat terug van zes naar vier ministers, de FDP krijgt er vijf in plaats van vier.

Over twee hevig omstreden programmatische kwesties is gisteravond alsnog een compromis gevonden: 1) het maximale percentage huurverhoging in stedelijke agglomeraties voor de komende drie jaar, dat de CSU tot 15 procent wilde beperken terwijl de FDP tot desnoods 30 procent de markt wilde laten beslissen, wordt 20 procent; en 2) er komen geen generiek lagere belastingtarieven in de vroegere DDR. Minister Waigel van financien (CSU) was daar even fel tegen als de FDP, en met name haar minister Genscher, ervoor was. In plaats daarvan komen er nu hogere belastingvrije voeten in de inkomstenbelasting, een bijzondere afschrijvingsregeling voor bedrijven, terwijl de komende jaren wordt afgezien van vermogensbelasting voor (kleine) ondernemers.

Van de zittende bewindslieden blijven behalve Kohl aan: de CDU'ers Schauble (Binnenlandse Zaken), Seiters (Kanselarij), Blum (Sociale Zaken), Topfer (Milieu), Stoltenberg (Defensie), Schwarz-Schilling (PTT) en Riesenhuber (Wetenschapsbeleid), de FDP'ers Genscher (Buitenlandse Zaken en vice-kanselier) en Mollemann (die van Onderwijs naar Economische Zaken gaat), de CSU'ers Waigel (Financien, tweede vice-kanselier), Kiechle (Landbouw) en mevrouw Gerda Hasselfeldt (die van Volkshuisvesting doorschuift naar Volksgezondheid).

Als nieuwelingen komen op Justitie de 54-jarige Klaus Kinkel (sinds gisteren FDP'er, nu staatssecretaris), op Volkshuisvesting de 46-jarige Irmgard Adam-Schwaetzer (FDP, nu staatssecretaris buitenlandse zaken), op Onderwijs haar Oostduitse partijgenoot Rainer Ortleb (46, nu tijdelijk minister zonder portefeuille) en op Verkeer de 36-jarige CDU'er Gunther Krause (de man die vorig jaar namens de DDR onderhandelde over het Duitse eenwordingsverdrag).

Tot groot leedvermaak in de CDU en de CSU was in de FDP al weken geleden een halfluide, open oorlog uitgebroken over de verdeling van de posten. Partijchef Otto graaf Lambsdorff, die met een eigen scenario zo'n personele “caroussel” had willen voorkomen, is daardoor al politiek beschadigd voor het nieuwe kabinet beedigd is. Hij prees aanvankelijk de huidige ambitieuze minister van onderwijs, de 45-jarige Jurgen Molleman (die voorzitter is van de grootste FDP-afdeling, die in Noordrijn-Westfalen), aan als fractieleider. Maar Mollemann weigerde herhaaldelijk in het openbaar om aan Lambsdorffs wens te voldoen, hij werd daarin door minister Genscher gesteund. Hoewel hij geen econoom is, wilde hij minister van economische zaken worden. Molleman, die zichzelf ondanks het ontbreken van een academische graad in 1986-'87 met een vergelijkbare mediacampagne naar een ministerschap op Onderwijs praatte, liet eerder zonder voorkennis van Lambsdorff ook weten dat hij er tevens op rekent over twee jaar diens partijvoorzitterschap over te nemen.

In een speciale vergadering van partijbestuur en Bondsdagfractie heeft de FDP gisteren nu in een aantal gevallen per stemming moeten beslissen. Mollemann won de strijd om Economische Zaken met een kleine voorsprong op de bankier Rexrodt, een vroegere senator uit Berlijn. Financieel Bondsdagspecialist Hermann Otto Solms (50) werd als fractieleider en opvolger van veteraan Wolfgang Mischnick gekozen nadat mevrouw Adam-Schwaetzer had besloten om af te zien van haar kandidatuur voor die functie.