Kohl vraagt om snellere aftocht Sovjet-troepen

BONN, 16 jan. - Bondskanselier Helmut Kohl heeft wegens de gebeurtenissen in de Baltische republieken bij de Sovjet-Unie aangedrongen op een snellere repatriering van 380.000 Sovjet-militairen uit de vroegere DDR, die volgens een Sovjet-Duits verdrag eind 1994 voltooid zou moeten zijn.

In een vertrouwelijk gesprek met CDU-parlementariers, die maandag een Sovjet-delegatie op bezoek hadden, noemde Kohl zo'n versnelling “in het belang van de Sovjet-Unie en nog meer in ons belang”. Maar die repatriering dreigt juist vertraging op te lopen nu Polen militaire transporten naar Oost-Duitsland heeft teruggestuurd. De Poolse regering weigert haar medewerking zolang de Sovjet-Unie niet eerst begint met het terugtrekken van 50.000 soldaten van Pools grondgebied. Warschau wijst op de voorbeelden Tsjechoslowakije en Hongarije, waar de Sovjet-Unie al met het terugtrekken van 70.000 militairen en hun materieel is begonnen.

De Poolse regering wil bovendien geld zien voor de kosten van de repatriering uit Oost-Duitsland van de enorme Sovjet-troepenmacht, inclusief gezinsleden ruim 500.000 mensen, over Pools gebied. Zij wil zo'n vergoeding ook niet in roebels maar in Westelijke valuta. Volgens generaal Vladimir Grebenjoek, de op een na hoogste politieke officier van het Sovjet-leger in Oost-Duitsland, zijn de kosten van repatriering uit diverse Oosteuropese landen echter al zo hoog, dat Moskou geen extra financiele lasten kan dragen.

Daarom moeten Duitsland en Polen maar onderhandelen over de transitkosten over Pools grondgebied, zo liet Leonid Sjarin, lid van de Opperste Sovjet, begin deze week in Bonn weten. De Duitse regering heeft daar geen oren naar omdat zij al heeft beloofd 12 miljard mark te betalen voor de repatriering, herscholing en (her)huisvesting van de Sovjet-militairen.

In Bonn is eerder een Russisch repatrieringsplan gepresenteerd dat, conform een in september 1990 getekend Sovjet-Duitse verdrag, voorziet in de terugtrekking van jaarlijks 30 procent van de Sovjet-militairen en hun gezinnen uit de vroegere DDR. Een groot deel van het materieel zou via de Oostzee naar de Litouwse haven Klaipeda moeten worden overgebracht, een opzet die een extra delicaat karakter heeft gekregen na de gebeurtenissen in Litouwen van het afgelopen weekeinde.

De repatriering van de Sovjet-eenheden uit Oost-Duitsland is onder extra druk komen te staan door de vijandige houding van veel Oostduitsers jegens de Russen. Desertie, spontane wapenverkopen en crimineel gedrag van veelal zeer karig betaalde Sovjet-militairen en berichten over hardhandige praktijken binnen de Sovjet-kampementen zorgen voor nieuwe problemen. De delegatie uit Moskou heeft de Duitse regering deze week nog eens bezworen het groeiende aantal asielaanvragen van (gedeserteerde) Russische militairen niet te honoreren. Deze militairen hebben het militaire straf- en tuchtrecht overtreden, zij hebben slechts economische motieven en worden niet politiek vervolgd, zo luidde de Sovjet-warschuwing aan de regering in Bonn.