Washington stelt zich in op uitbreken van Golf-oorlog

WASHINGTON, 15 jan. - Terwijl buiten het Witte Huis duizenden vredesdemonstranten met kaarsjes marcheerden begonnen president Bush en de leden van zijn kabinet gisteren met de laatste voorbereidingen voor oorlog met Irak. Er heerst een sfeer van berusting, nu laatste vredespogingen in de Verenigde Naties en in het Midden-Oosten dreigen te mislukken.

Volgens de woordvoerder van het Witte Huis zijn de belangrijkste beraadslagingen en besluiten voor het gebruik van geweld al achter de rug. “Als het tijdstip aanbreekt is hij (Bush) klaar. Ik denk dat hij tot een besluit is gekomen. Hij is bereid om geweld te gebruiken als dat nodig is”, zei woordvoerder Fitzwater. “Elk moment na de 15e januari is geleende tijd voor Irak.”

Bush heeft gezegd dat hij hoopt dat een eventuele oorlog in enkele dagen voorbij is maar “wat in werkelijkheid gebeurt is moeilijk te zeggen”, voegde hij daar aan toe. Hij liet weinig los tijdens een fotosessie gisteren. Bush geeft zijn woede over Saddam niet meer in het openbaar prijs zoals in een eerder stadium van de Golfcrisis. Zijn gezicht is evenwel meer gegroefd dan anders. Ook andere hoge functionarissen spreken niet meer met de pers.

Aan bezoekende Congresleden zei de president gisteren dat hij Irak “liever eerder dan later” zou aanvallen als het VN-ultimatum voor terugtrekking uit Koeweit om 12 uur vannacht New-Yorkse tijd is verstreken.

Een woordvoerder van het Witte Huis zei dat “op elk moment” na dinsdag militair geweld kan worden gebruikt. Verscheidene stafleden van het Witte Huis hebben de indruk gewekt dat Bush er geen gras over zal laten groeien.

Het aantal Amerikaanse strijdkrachten in de Golf is gestegen tot 400.000 personen. Sommige eenheden van de grondtroepen hebben evenwel nog geen volledige woestijntraining gehad. De tanks van de landmacht uit West-Europa zijn nog niet aangepast aan de woestijnomstandigheden. Volgens Amerikaanse militairen in Saoedi-Arabie zullen alle strijdkrachten pas half februari klaar zijn voor oorlog. Voor die tijd zijn er wel beperkte scenario's mogelijk, waarin de oppermachtige Amerikaanse luchtmacht een groot aandeel heeft.

President Bush tekende gisteren de resolutie waarmee het Congres hem machtigde tot het gebruik van militair geweld. Ook de Congresleden die tegen de resolutie hadden gestemd, zeiden dat ze ten tijde van oorlog de president zullen steunen. “Het is tijd om ons achter de strijdkrachten in het veld te verenigen”, zei de voorzitter van de defensiecommissie van de Senaat, Sam Nunn, die het embargo tegen Irak meer tijd had willen geven. Volgens hem is de tijd voor debat voorbij maar hij waarschuwde dat er slecht nieuws zou kunnen komen van het front, als er uiteindelijk oorlog uitbreekt.

Minister van buitenlandse zaken James Baker zei na een lange reis door het Midden-Oosten en Europa dat alle bondgenoten klaar zijn voor een oorlog met Irak. Alleen Syrie is waarschijnlijk niet bereid om aan een aanval op Irak mee te doen. Baker was teleurgesteld dat het bezoek van de secretaris-generaal van de VN, Javier Perez de Cuellar, aan Bagdad geen resultaat had. Baker heeft afgelopen vrijdag in Kairo een ontmoeting gehad met de minister van buitenlandse zaken van Jemen, Abd el-Karim Iryani. Jemen heeft ook zonder veel succes in het Golfconflict proberen te bemiddelen.

De Iraakse ambassadeur in Washington, Mohamed Sadeq al-Mashat, is door Saddam naar zijn land teruggeroepen. Voor de tijdslimiet moet de Iraakse ambassade haar personeel tot vier man hebben teruggebracht. Een zaakgelastigde blijft over. Al-Mashat, die in Amerika heeft gestudeerd en een Amerikaanse vrouw heeft, verscheen vaak op de Amerikaanse televisie om Iraakse standpunten toe te lichten.

Een kerkdienst in de grote, klassieke National Cathedral in Washington om voor vrede te bidden trok gisteren buitengewoon veel belangstellenden. De hele kerk zat vol. Later trok er een stoet naar het Witte Huis. Ook daar waren tegen de verwachting in duizenden demonstranten die Peace now riepen. Toch was er nog geen sprake van de wanhopige woede zoals tijdens de Vietnamoorlog. Mede-organisatoren van de vredesdemonstratie waren familieleden van Amerikaanse soldaten in de Golf. Het Military Families Support Network mocht niet op bepaalde televisienetten adverteren, terwijl groepen die direct gebruik van militair geweld ondersteunen wel toegang hebben. Alle grote Amerikaanse kerken zijn tegen onmiddellijk gebruik van militair geweld na het verstrijken van de tijdslimiet.

In de dagelijkse praatshow van Oprah Winfrey voerden de gasten bewogen discussies over oorlog in de Golf. Sommige gasten schreeuwden, anderen barstten uit in tranen. Veel lokale televisieprogramma's geven nu ook het weer in Saoedi-Arabie en de nationale nieuwsnetten zijn begonnen met het aftellen van de laatste uren.