Valentin Pavlov; Dienaar van het apparaar

Van het coalitiekabinet waar president Michail Gorbatsjov van de Sovjet-Unie een maand geleden in het kader van de 'maatschappelijk consensus' nog naar zei te streven, is niets terechtgekomen. De nieuwe regering onder leiding van Valentin Sergejevitsj Pavlov is net zo klassiek als de vorige van premier Nikolaj Ryzjkov. Het is een kabinet van mannen die via het apparaat omhoog zijn gekomen en uiteindelijk onder Gorbatsjov hun kans kregen die hun door de Brezjnev-generatie niet werd geboden.

Valentin Pavlov zelf is daarvan de personificatie. Deze 53-jarige econoom heeft in zijn carriere weinig meer gedaan dan de bestaande macht te dienen.

Pavlov, geboren in 1937, is een Rus en lid van de communistische partij. Hij studeerde economie in Moskou en promoveerde daar ook. Vanaf dat moment verdween hij in het apparaat. Eerst als gewoon economisch beleidsambtenaar op het ministerie van financien, waar hij de weg leerde kennen. In 1986 raakte zijn loopbaan in een stroomversnelling. Pavlov werd voorzitter van het Prijzencomite van de Sovjet-Unie, het orgaan dat mede bepaalt hoeveel subsidie er op het brood en vlees wordt gegeven, met andere woorden, hoe hoog de prijzen van de consumptiegoederen zullen zijn.

Drie jaar later werd hij minister van financien in de regering van Ryzjkov. Naar Westerse maatstaven heeft hij in die functie zijn sporen nog niet verdiend. In zijn laatste begroting is een financieringstekort verwerkt van maar liefst 250 miljard roebel, wat een verdubbeling is. Vorig jaar zou het begrotingstekort volgens de scheidende premier Ryzjkov tot ongeveer 130 miljard roebel zijn opgelopen. De resterende roebels zullen waarschijnlijk worden bijgedrukt, met alle gevolgen vandien voor de waarde van de toch al waardeloze munt.

Gorbatsjov heeft hem gisteren niettemin voorgedragen voor het premierschap. Volgens de president had hij kunnen kiezen tussen een “man met grote ervaring in de industrie” (zoals Ryzjkov was, de metaalmanager uit de Oeral) of een “theoretische econoom”. Hij koos voor het laatste, “omdat de problemen enorm zijn”.

Pavlov zelf legde er in zijn aanvaardingsrede gisteren de nadruk op dat hij de “overgang naar de markteconomie” zal doorzetten en dat de bevolking rekening moet houden met “onpopulaire maatregelen”.