V-raad praat vandaag over Frans plan

NEW YORK- PARIJS, 15 jan. - Een dag vol spanning is vannacht in de Verenigde Naties met een anticlimax geeindigd toen de Veiligheidsraad besloot om alle besprekingen over de Golfcrisis uit te stellen tot de ochtend (plaatselijke tijd).

Dat verminderde de toch al geringe overlevingskansen van een Frans voorstel voor een verklaring van de Veiligheidsraad bedoeld als “laatste poging voor vrede in de Golf”.

Eerder had de secretaris-generaal van de VN, Javier Perez de Cuellar, de 15 leden van de raad meegedeeld geen hoop te hebben op een vreedzame oplossing van de Golfcrisis. Een verlenging van het ultimatum van de Veiligheidsraad aan Irak, dat vandaag afloopt, achtte hij uitgesloten.

Drie permanente leden van de Veiligheidsraad, de Verenigde Staten, Groot-Brittannie en de Sovjet-Unie, hebben ernstige bedenkingen tegen het Franse voorstel, dat uitgaat van een Iraakse aankondiging van een terugtrekking uit Koeweit. [Op het ministerie van buitenlandse zaken in Den Haag werd vanmorgen gezegd dat de Franse vertegenwoordigster bij het EG-ministersoverleg in Brussel niets heeft gezegd over het Franse initiatief zoals dat later in de raad werd gepresenteerd. De Fransen hebben dus ook niet geprobeerd bij de EG-leden actief steun voor hun plan te werven. De EG besloot in Brussel geen missie naar Bagdad te sturen.]

Groot-Brittannie en de VS hebben onder andere bedenkingen tegen de Franse tekst omdat de Veiligheidsraad zich ermee zou verplichten actief te zoeken naar een oplossing voor “andere problemen in de regio en in het bijzonder het Israelisch-Arabische conflict en het Palestijnse probleem” als Irak zich eenmaal heeft teruggetrokken uit Koeweit. De VS hebben zich altijd verzet tegen een dergelijke koppeling, omdat Saddam daarmee zou worden beloond voor zijn invasie van Koeweit.

Het Franse voorstel betreft niet een ontwerp-resolutie maar een verklaring, een vredesoproep, die de Raad zou moeten richten aan de Iraakse president Saddam Hussein. De verklaring bestaat uit zes paragrafen, waarvan de belangrijkste onderdelen zijn: 1) “Vastbesloten om niets na te laten om de vrede veilig te stellen richten de leden van de Veiligheidsraad een laatste oproep aan de Iraakse leiders” ; 2) “Ze (de leden) nodigen hen (de Iraakse leiders) uit zonder uitstel de intentie van Irak aan te kondigen om zich uit Koeweit terug te trekken volgens een vastgestelde kalender” ;

Pag. 5: .

V-raad stelt debat over Frans 'laatste' plan uit .

3. “Zodra deze verplichting is aangegaan zal de secretaris-generaal van de VN zijn medewerking verlenen aan de controle en aan de verificatie van de terugtrekking van de Iraakse strijdkrachten door het zenden van internationale waarnemers en de installatie ter plaatse van vredestroepen waarvoor een beroep op Arabische landen zal worden gedaan” ; 4. “Een garantie van non-agressie kan aan Irak worden gegeven” ; 5. “De noodzakelijke maatregelen zullen worden genomen in samenwerking met Arabische landen om noodzakelijke onderhandelingen te bevorderen teneinde het proces van een vreedzame regeling te consolideren” ; 6. “Zodra deze regeling is getroffen, met inachtneming van de resoluties van de Veiligheidsraad, geven de leden van de raad een actieve bijdrage aan de regeling van andere problemen van de regio, in het bijzonder het Israelisch-Arabische conflict en het Palestijnse vraagstuk, door de bijeenroeping, op een geschikt tijdstip, van een internationale conferentie (die van een geschikte structuur moet zijn voorzien) conform de verklaring van de voorzitter van de Veiligheidsraad op 20 december 1990, teneinde de veiligheid, de stabiliteit en de ontwikkeling in dit deel van de wereld te verzekeren”.

De ambassadeur van China leek het Franse initiatief te steunen. Hij zei dat China twee doelstellingen heeft: uitvoering van de resoluties van de raad, en een vreedzame oplossing van de Golfcrisis.

Het besluit om debat over de Golfcrisis uit te stellen werd genomen nadat secretaris-generaal Javier Perez de Cuellar verslag had uitgebracht aan de Veiligheidsraad over zijn ervaringen in Bagdad. De inhoud van het verslag bleef geheim op verzoek van Perez de Cuellar, volgens diplomaten omdat hij wilde voorkomen dat de Irakezen hem zouden bestrijden op feitelijke punten. Maar dezelfde diplomaten, uit verscheidene Westerse landen, zeiden dat Perez de raad niets nieuws had verteld.

Perez' verslag gaf landen als Engeland en de VS een goed excuus om een debat over het Franse voorstel uit te stellen: deze twee en ook andere landen zeiden dat zij eerst het verslag aan het thuisfront wilden sturen alvorens verder te praten over de Golfkwestie.

Een andere reden om het debat uit te stellen, zo werd in de wandelgangen gezegd, was om de Veiligheidsraad vandaag iets te doen te geven: verscheidene diplomaten zeiden dat het geen goede indruk zou wekken als de Veiligheidsraad op de de laatste dag van het ultimatum met de handen over elkaar zou zitten. De ambassadeurs en hun staven mochten gisteravond om een uur niet naar bed: op aandringen van Jemen werd het debat hervat over een resolutie waarin Israel wordt gekritiseerd wegens de stelselmatige uitzetting van Palestijnen uit de bezette gebieden. Dergelijke uitzettingen zijn in strijd met de Conventie van Geneve.

v-ra