Rampenfonds van VN houdt oorlogsberaad

GENEVE, 15 jan. - Een verbindingsman van UNDRO, het rampenfonds van de Verenigde Naties, luistert in het souterrain van het Palais des Nations naar radio Amman. Hier is een ware oorlogskamer ingericht met stafkaarten, korte-golfzenders en klokken die de verschillende tijdzones aangeven. De internationale hulporganisaties in Geneve bereiden zich voor op het ergste. Zij houden rekening met de opvang van twee miljoen vluchtelingen die na het uitbreken van vijandelijkheden mogelijk Koeweit en Irak zullen verlaten.

“We hebben maandenlang de tijd gehad om ons op alle eventualiteiten voor te bereiden”, zegt woordvoerder Gabriel de Montmollin in het zenuwcentrum van het Internationale Comite van het Rode Kruis (ICRC). Het ICRC, de Liga van Rode-Kruisverenigingen, de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR en UNDRO, dat het actieplan coordineert, hebben elk afzonderlijk crisiscentra opgezet. Het ICRC al sinds 29 november, de datum waarop de VN Irak het ultimatum stelden dat vandaag afloopt.

In Geneve voorspellen UNDRO-woorvoerders de grootste uittocht van vluchtelingen sinds de Tweede Wereldoorlog. Er bevinden zich alleen al anderhalf miljoen Aziatische gastarbeiders in het rampgebied.

Het UNHCR, het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen van de VN, stuurt 340.000 tenten en 30 ton voedsel naar de landen van eerste opvang. Dat zijn Syrie, Turkije, Jordanie en Iran.

Het ICRC heeft 50 gedelegeerden beschikbaar die binnen twaalf uur de 77 reeds aanwezige medewerkers in het gebied kunnen aanvullen. Nog eens vijftig man extra maken zich gereed om eveneens naar het Golfgebied te reizen. Op de luchthaven Cointrin in Geneve staan twee Rode-Kruisvliegtuigen klaar om te vertrekken. Negen modern uitgeruste medische teams, die volledig mobiel zijn, zijn op afroep beschikbaar. Het ICRC beschikt direct over de middelen om kampen op te zetten voor 300.000 vluchtelingen.

Krijgsgevangenen

Bij het verstrijken van de VN-termijn wijst het ICRC alle betrokken landen nog eens met klem op hun verantwoordelijkheden. De Geneefse oorlogsconventies bepalen nauwkeurig de behandeling van gewonden en de registratie van krijgsgevangenen in geval van oorlog. Het ICRC herinnert de 164 verdragstaten daar nadrukkelijk aan. Met dit doel is naar de opperbevelhebbers van de geallieerde troepen in het Golfgebied een afvaardiging van Rode-Kruisvertegenwoordigers gestuurd.

UNDRO heeft een beroep gedaan op de donorgemeenschap om 60 miljoen gulden beschikbaar te stellen. Die zijn bestemd voor het lenigen van de eerste nood. De bijdragen komen mondjesmaat los. De VS hebben tot dusverre 6 miljoen gulden toegezegd. Vandaag organiseert UNDRO opnieuw een donorconferentie.

Ook de pasbenoemde Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen, de Japanse Sadako Ogata, heeft de internationale gemeenschap gevraagd om meer vrijwillige financiele bijdragen om de extra inspanningen te bekostigen.

Op het eiland Cyprus, dat als tussenstation fungeert tussen Europa en de Golf, liggen noodvoorraden klaar: medicijnen, voedsel, tenten en dekens, die het afgelopen weekeinde verder zijn aangevuld. De hulporganisaties zijn in staat om binnen enkele uren in de vier buurlanden van Irak vluchtelingenkampen op te zetten. Bovendien kunnen zij in een land, Jordanie, terugvallen op de drie nog bestaande doorgangscentra, waarvan eerder drie kwart miljoen Aziaten onmiddellijk na de Iraakse invasie van Koeweit hebben gebruik gemaakt. Deze drie kampen hebben elk een capaciteit van 40.000 vluchtelingen.

De hulporganisaties spreken overigens de hoop uit dat de gevraagde financiele injectie niet ten koste zal gaan van de giften die zijn toegezegd aan de hongerende vluchtelingen in Ethiopie en Soedan. Een mogelijke sluiting van het Suezkanaal als gevolg van een oorlog in de Golf zou directe en noodlottige consequenties hebben voor de voedseltransporten naar de Hoorn van Afrika, zo waarschuwen VN-ambtenaren.

    • Willem Offenberg