Protest in Polen tegen Sovjet-optreden

WARSCHAU, 15 jan. - In enkele grote Poolse steden zijn gisteren demonstraties gehouden tegen het optreden van het Sovjet-leger in het aangrenzende Litouwen. De regering heeft gematigd gereageerd op de gebeurtenissen in de Baltische republiek.

De geschiedenis van Polen en die van Litouwen zijn nauw verweven sinds beide staten in 1368 onder een bestuur kwamen. Aan het eind van de Eerste Wereldoorlog eiste Polen, na Litouwen te hebben verdedigd tegen de Russen, de hoofdstad Vilnius op. Bij de Duits-Russische verdeling van Polen in 1939 kreeg Litouwen Vilnius terug. Het jaar daarop werden de drie Baltische staten door de Sovjet-Unie veroverd en ingelijfd.

Voor de Sovjet-ambassade in Warschau werd gisteren de rode vlag verbrand en in Krakau kwam het tot ongeregeldheden toen de ruiten van het Sovjet-consulaat met stenen werden bekogeld. Het Poolse Rode Kruis stuurt hulppakketten naar Litouwen en in bijna alle grote steden worden inzamelingsacties gehouden.

De politieke partijen hebben het militaire optreden scherp veroordeeld tijdens een speciaal parlementsdebat. De regering heeft zich echter voorzichtiger getoond. Zij wil Moskou niet te veel irriteren, omdat Polen sterk afhankelijk is van de Russische olie- en gasleveranties.

De minister van buitenlandse zaken, Krzysztof Skubiszewski, zei dat “dit optreden niet had mogen gebeuren”. Hij ging niet in op de vraag of de Poolse regering een eventuele Litouwse regering in ballingschap zal erkennen.

President Walesa zei dat Polen het streven naar onafhankelijkheid van de Baltische staten steunt. “De zelfstandigheid is slechts een kwestie van tijd. Het is alleen de vraag tegen welke prijs de Baltische volkeren hun doel bereiken.”

Na het ingrijpen van het Sovjet-leger is de Litouwse minister van buitenlandse zaken, Algirdas Saudargas, naar Warschau gevlucht. Hij heeft zijn intrek genomen in een hotel vlak buiten de Poolse hoofdstad en hij heeft een dienstauto aangeboden gekregen van de burgemeester van Warschau. Saudargas riep de Oosteuropese landen op om een onafhankelijk Litouwen te erkennen en zei een regering in ballingschap te zullen vormen als president Landsbergis wordt afgezet.