Golfcrisis stuwt prijs autogas op; Saoedi's injecteren gas terug in oliebronnen

ROTTERDAM, 15 JAN. De hoge prijs die momenteel voor autogas (LPG) moet worden betaald zal binnen een maand dalen, tenzij er een langdurige oorlog in het Midden-Oosten komt.

Dit verwacht directeur R. Groeneveld van BK-gas, de grootste autogasverkoper in Nederland die de helft van markt beheerst en vorig jaar nog een lichte groei boekte. BK-gas is een dochtermaatschappij van Shell. LPG kan in het tweede kwartaal van 1991 van de huidige BK-adviesprijs van 72, 9 cent per liter omlaag naar 50 cent, bijna het niveau van voor de Golfcrisis, verwacht Groeneveld.

Eind november, toen de LPG-prijs 64, 9 cent was, waarschuwde Konsumenten Kontakt (KK) al dat het rijden op autogas niet voordeliger was dan op benzine. KK kritiseerde de reclames waarin autogas wordt aangeprezen. Doordat de benzineprijs na de eerste stijgingen als gevolg van de Golfcrisis in november weer net zo snel omlaag kwam, werd LPG toen een relatief dure brandstof. Volgens Konsumenten Kontakt waren gasrijders die 16.640 kilometer per jaar afleggen op basis van de LPG-prijs van eind november gemiddeld 500 gulden per jaar meer kwijt dan benzinerijders.

Zelfs bij 20.000 kilometer per jaar was het financieel niet aantrekkelijk op autogas te rijden, schreef KK. Bij gebruik van LPG wordt meer brandstof verbruikt en moeten meer wegenbelasting en een hogere verzekeringspremie worden betaald. Bovendien moeten kosten van afschrijving voor de gasinstallatie en rente in rekening worden gebracht. Sinds eind november zijn de prijzen van LPG en benzine nog verder uiteen gaan lopen.

Woordvoerder M. Lampman van Vialle, het bedrijf dat de meeste nieuwe LPG-auto's in Nederland ombouwt van benzine op gas, zegt nog weinig te merken van een vermindering van activiteiten. De meeste auto's op gas, in totaal zo'n 10 a 11 procent van het wagenpark, worden door 'zakelijke rijders' gebruikt, die meer dan 25.000 kilometer per jaar afleggen. Volgens Lampman ligt het omslagpunt, waarop LPG voordeliger wordt dan benzine, tussen de 20.000 en 25.000 kilometer. “Leasemaatschappijen zijn dus nog steeds voordelig uit met gas. Zou de LPG-prijs een heel jaar op het huidige niveau blijven dan zullen we het zeker merken”, denkt hij.

BK-directeur Groeneveld erkent dat LPG-rijden nu duur is. “Wij bezitten onze ziel in lijdzaamheid en wachten een prijsdaling af”, zegt hij. De reclame voor autogas op televisie en stadsbussen is voorlopig stopgezet. Zodra de prijsverhouding weer gunstig is, wordt weer geadverteerd. Om aan de kritiek van Konsumenten Kontakt tegemoet te komen, wordt dan zoveel mogelijk de werkelijke prijs vermeld.

Sinds 2 augustus, toen Irak Koeweit bezette en het oliestaatje een week later inlijfde, is de LPG-prijs aan de pompen in Nederland vrijwel steeds gestegen, terwijl benzine en dieselolie ook weer goedkoper werden. Dat komt omdat er een tekort is aan LPG, terwijl de olievoorraden momenteel overvloedig zijn en de handel ook makkelijk aan andere brandstoffen kan komen. De aankoopprijzen voor benzine en diesel zijn in januari met 25 dollar per ton gedaald, terwijl die voor LPG in dezelfde maand met 50 dollar stegen. Sinds de inval in Koeweit was die stijging nog veel groter: op 1 augustus werd 122 dollar per ton op de wereldmarkt betaald, gisteren was de prijs 387, 5 dollar.

Bij de raffinage in Nederland en andere Westeuropese landen wordt veel LPG geproduceerd. Maar omdat de industrie, vooral de petro-chemische fabrieken, een grote slokop van propaan is, moet West-Europa ook een groot deel van de behoefte aan LPG dekken door import. Nederland importeert ongeveer een kwart van het binnenlandse verbruik.

Voor de Golfcrisis kwam verreweg het meeste van dit importgas uit Koeweit en Irak, zegt BK-directeur Groeneveld. Ook Saoedi-Arabie exporteerde LPG naar West-Europa. Bij de olieproduktie wordt ook veel gas omhooggebracht, dat daarna in verschillende soorten wordt gescheiden, ofwel gefractioneerd, in aardgas (ethaan en methaan), propaan en butaan en enkele zwaardere gassen. LPG is een mengsel van ongeveer 70 procent propaan en 30 procent butaan.

De Saoedi's hebben de export van LPG en ander gas echter teruggebracht omdat ze voorrang geven aan een hoge olieproduktie in verband met de Golfcrisis. Om de druk op olievelden op peil te houden injecteren ze het gas sinds enige maanden in de grond in plaats van het te verkopen. Zou het produktieniveau na de Golfcrisis weer worden verlaagd, dan kunnen ze het gas alsnog verkopen. Een tweede pechfactor voor de autogassector is dat de import uit de Noordzee-olievelden tijdelijk op een laag pitje staat wegens een grote schoonmaakbeurt aan een leidingsysteem. Pas in februari wordt de leiding weer in gebruik genomen. Om aan de vraag in West-Europa te voldoen, moest de afgelopen maanden soms de duurste importbron worden aangeboord: LPG uit Algerije, die half december al meer dan 350 dollar per ton kostte.

Regionale verschillen in de LPG-prijs, die soms tot acht cent per liter inclusief BTW oplopen, verklaart Groeneveld uit de behoefte van pomphouders in het zuiden, oosten en noorden van het land de gasprijs een gulden lager dan benzine te houden om zo het gasaandeel in de verkoop op peil te houden. De winstmarge voor pomphouders op autogas bedraagt zo'n 15 cent per liter. Verticale prijsbinding bestaat in Nederland niet meer en pomphouders kunnen dus een beetje stunten. Het gemiddelde kortingsniveau (op de adviesprijs) is tegen de vier cent en varieert van twee cent in de regio Rotterdam tot acht cent in Oost-Nederland.

Op de rijkswegen zijn de verschillen gering. Op uitdrukkelijk verzoek van de Rijkswaterstaat wordt de prijsconcurrentie hier niet uitgevochten om de mobiliteit niet nog verder te verhogen. “Bij een verschil van tien cent per liter krijg je dat men gaat omrijden om te tanken”, is de ervaring van Groeneveld. “Trouwens, op de rijkswegen is een groot deel van onze klanten zakelijke rijders in lease-auto's. Die kijken echt niet op een paar cent prijsverschil, daardoor kunnen de pomphouders langs de snelwegen dicht op de adviesprijs gaan zitten.”