Deel van Europeanen hamstert uit vrees voor gevolgen Golfoorlog

ROME-BRUSSEL-BONN, 15 jan. - Veel Europeanen slaan extra levensmiddelen in uit vrees voor de gevolgen van een eventuele oorlog in de Golf. In delen van Zuid-Europa is sprake van een ware hamsterwoede.

In de Italiaanse supermarkten is zaterdag tien procent meer verkocht dan normaal, en gisteren zijn de verkopen met dertig procent gestegen, aldus een onderzoek van de staatszender Rai. Consumentenorganisaties en directies van supermarkten hebben gezegd dat er geen enkele reden is voor paniek. Maar velen namen het zekere voor het onzekere. Vooral zout, suiker, bloem, olijfolie, lang houdbare melk en blikgroenten vlogen de winkels uit. In Napels moest de politie helpen om de orde bij een aantal grote supermarkten te bewaren.

Inmiddels zijn ook de noodplannen bekend geworden voor de energie-voorziening. Italie is meer dan andere landen voor zijn energie afhankelijk van ingevoerde olie, die ook wordt gebruikt voor elektriciteitscentrales. Als tekorten dreigen zal het leven om elf uur 's avonds tot stilstand worden gebracht: de tv-programma's houden op, de bioscopen moeten dicht, de straatverlichting wordt sterk verminderd. Het verkeer zal in dat geval worden beperkt door auto's om de dag te laten rijden, op basis van hun nummberbord.

Morgen komt de Golfcrisis in de Kamer en de Senaat aan de orde. Premier Andreotti heeft vorige maand gezegd dat Italie zich niet in een oorlogssituatie zal begeven zonder instemming hiervoor van het parlement. Andreotti wees er toen op dat de Italiaanse eenheden (twee fregatten, zestien vliegtuigen) naar de Golf zijn gezonden om het embargo te doen respecteren. De regering heeft gisteren laten weten dat zij in het parlement steun zal vragen voor een eventuele “politie-actie” tegen Irak.

De communistische partij heeft aangekondigd tegen Italiaanse deelname aan een eventuele oorlog te zullen stemmen. De meeste communistische parlementariers hadden zich bij de stemming over het zenden van fregatten naar de Golf, in augustus, van stemming onthouden. Het besluit heeft ook politieke achtergronden: de Golfcrisis dreigde de partij verder te verdelen.

In een opinie-onderzoek dat vanmorgen door La Repubblica werd gepubliceerd, zegt 55 procent van de ondervraagden voor concessies aan Irak te zijn in de hoop zo een oorlog te vermijden. Op de vraag of Italie moet deelnemen aan een eventuele oorlog zegt 51 procent 'neen'.

Veel Fransen hebben zich gisteren naar de winkels gehaast om levensmiddelen in te slaan in verband met de dreigende Golfoorlog. Volgens de winkeliers was er vooral veel vraag naar bakolie, suiker, bloem en aardappelen. De hamsterwoede werd omschreven als de grootste sinds de stakingen van 1968. In sommige winkels was de omzet drie maal zo groot als normaal. Een enkele supermarkt was gedwongen voortijdig te sluiten, omdat de schappen vrijwel leeg waren.

Ook in Belgie wordt een opvallende drukte gemeld in de levensmiddelenwinkels. Vooral basisprodukten, zoals suiker, zout, bloem, olie, rijst, deegwaren en koffie worden veel ingekocht. Hoewel er nog geen sprake lijkt te zijn van een echte hamsterwoede nemen winkeliers al voorzorgsmaatregelen en kopen bijvoorbeeld twintig procent meer suiker in dan normaal.

Er bestaan dan ook nog geen problemen bij de bevoorrading, maar in sommige winkels geldt al wel dat per 'koopbeurt' niet meer dan 1 kilo suiker mag worden gekocht. Opvallend is ook dat soep in blik, een produkt dat de laatste tijd weinig courant was, op het ogenblik goed verkoopt.

Bij benzinestations nemen de automobilisten de laatste dagen ook vaak een extra jerrican met benzine of diesel mee, zo blijkt uit de vergrote omzet van de pompen.

In Groot-Brittannie is nog niets te merken van hamsteracties. Ook in Berlijn is daar nog niets van te merken. Wel wemelt het in de stad van de “Mahnwachen” en kleinere demonstraties. Betogers verbonden gisteravond de vroegere ambassades van de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie in Oost-Berlijn door een 'menselijke keten', in een gelijktijdig protest tegen de dreigende Golfoorlog en het optreden van Sovjet-troepen in Litouwen. Ongeveer 600 betogers versperden gisteren de ingang van de vertegenwoordiging van het Amerikaanse leger in West-Berlijn en versperden een kolonne tanks die in de buurt een oefening had gehouden, de toegang tot de kazerne. Voor vannacht zijn een aantal blokkades en betogingen aangekondigd. Ook in de rest van Duitsland wordt niet of nauwelijks gehamsterd. Desgevraagd zei een woordvoerder van het ministerie van economische zaken in Bonn vanmorgen dat de laatste dagen geen enkel signaal is binnengekomen dat wijst op een plotseling verhoogde omzet in de sector voedings- en genotmiddelen of in warenhuizen.