Banken willen geld zien

CONSUMENTEN en winkeliers hebben hebben elkaar gevonden in een opmerkelijke coalitie tegen het bankwezen. Aanleiding daartoe zijn stappen van de banken om op grote schaal tarieven voor betaaldiensten te introduceren. De banken willen daardoor greep krijgen op de steeds hogere kosten van het betalingsverkeer. Wie die kosten kent, zal betaaldiensten selectiever en doelmatiger gebruiken.

DE BANKEN stellen een op het oog faire deal voor: de klant krijgt weer een fatsoenlijke rente over zijn tegoed en hij betaalt voor verleende diensten. Dit lost tevens de oneigenlijke situatie op dat iemand met een hoog tegoed en weinig betaalhandelingen zijn buurman subsidieert met een laag tegoed en veel transacties. Bovendien: welk commercieel bedrijf verleent essentiele diensten gratis?

Toch valt begrip op te brengen voor het verzet van consumenten en ondernemers. Als banken hun kosten klakkeloos kunnen doorberekenen, missen zij de prikkel zelf ook naar kostenverlaging en doelmatigheid te streven. En juist zij zijn in staat het betalingsverkeer efficient te organiseren.

Of consumenten en winkeliers samen sterker staan in het komende overleg met de banken, is twijfelachtig. Elke bank die tarieven wil invoeren is daartoe immers vrij. De Postbank staat in haar recht als zij tarieven voor zakelijke klanten aankondigt, hoe onverstandig dat ook lijkt aan de vooravond van dit overleg. Maar het ontbreekt winkeliers en consumenten aan alternatieven en sanctiemiddelen; voor hun betalingen blijven ze aangewezen op de banken, wier infrastructuur zo langzamerhand het karakter van een nutsvoorziening heeft gekregen.

JUIST OM DIE reden hebben de banken de morele plicht niet onmiddellijk voor de eenvoudige, maar weinig sympathieke weg van tarifering te kiezen. De betrokkenen zouden het komende overleg over het betalingsverkeer dan ook niet moeten benutten om elkaar de zwarte piet toe te schuiven, zoals vorig jaar. Hier ligt een uitgelezen kans om gezamenlijk plannen uit te werken om de kosten van het betalingsverkeer te vermijden of te beperken. Door premies op efficient betaalgedrag, door voorlichting. En wellicht in tweede instantie door tarifering van betaaldiensten, zoals ook in veel andere landen gebruikelijk is.