Ondanks zware druk delegatie VS; Israel niet bereid aanval van Irak niet te vergelden

TEL AVIV, 14 jan. - Israel is niet bezweken voor zware Amerikaanse druk om een Iraakse raketaanval zonder tegenaanval te incasseren.

Premier Yitzhak Shamir heeft het afgelopen weekeinde tijdens uitvoerige besprekingen met de Amerikaanse onderminister van buitenlandse zaken Lawrence Eagleburger een Amerikaans verzoek afgewezen om ook na een Iraakse aanval aan de kant te blijven staan. “Israels defensie staat onder de exclusieve verantwoordelijkheid van de Israelische regering en zal dat altijd doen”, zei Shamir gisteren na afloop van de besprekingen met de Amerikaanse delegatie.

Bij een bezoek aan een luchtmachtbasis in Noord-Israel bevestigde minister van defensie Moshe Arens gisteren dat Israel in het geval van een Iraakse aanval zal terugslaan.

Volgens de Israelische pers heeft Israel de VS wel de toezegging gedaan geen preventieve actie tegen raketinstallaties in West-Irak uit te voeren, zelfs indien Israel over inlichtingen beschikt dat Irak op het punt staat raketten op Israel af te schieten. Terwille van het in stand houden van de Amerikaans-Arabische (Egypte, Syrie, Saoedi-Arabie) coalitie is Israel volgens deze berichten bereid een eerste salvo Iraakse raketten te incasseren.

De indruk bestaat dat tijdens de in grote geheimzinnigheid gehulde Israelisch-Amerikaanse besprekingen in Jeruzalem is overeengekomen dat de VS onmiddellijk na een Iraakse raketaanval op Israel de raketbases vanwaaruit de raketten zijn afgevuurd zullen aanvallen. In dat geval wordt de kans dat Israel door Irak in een oorlog wordt betrokken aanzienlijk kleiner en verliest de nieuwe Syrische opstelling “te zullen strijden aan de zijde van ieder (Arabisch) land dat door Israel wordt aangevallen” haar tanden.

In Jeruzalem is deze Syrische verklaring gisteren overigens niet te zwaar opgenomen. In de Israelische hoofdstad wordt er nog steeds van uitgegaan dat Syrie meer belang heeft bij de val van president Saddam Hussein dan bij een oorlog met Israel ter verdediging van het Iraakse regime.

Om dezelfde reden twijfelt Israel aan de juistheid van de Amerikaanse stelling dat een Israelische reactie op een Iraakse aanval onmiddellijke gevolgen zal hebben voor de Amerikaans-Arabische coalitie tegen Irak. De Egyptische president Husni Mubarak heeft vorige week heel duidelijk het Israelische recht op zelfverdediging erkend.

Tijdens de Israelisch-Amerikaanse besprekingen is volgens gezaghebbende Israelische commentatoren eveneens uitvoerig de militaire samenwerking tussen beide landen in het geval van het uitbreken van vijandelijkheden besproken. Tot voor kort kreeg Israel van de Amerikaanse spionage-satellieten geen rechtstreekse informatie over Irak. Of daarin met het oplopen van de oorlogsspanning verandering is gekomen is onbekend.

Israelische commentatoren hebben er de afgelopen dagen op gewezen dat het ontbreken van militaire coordinatie tussen Israel en de VS in geval van oorlog tot Israelisch-Amerikaanse luchtgevechten boven Irak zou kunnen leiden. Na de besprekingen in Jeruzalem is het niet duidelijk geworden of er wat betreft de militaire coordinatie tussen beide landen vooruitgang is geboekt.

Radio Israel herhaalt voortdurend dat de Israelische luchtmacht in staat van hoogste paraatheid is om Iraakse luchtaanvallen te onderscheppen en zonodig tot tegenactie over te gaan. Gezien de opvallende kalmte waarmee Israels leiders de bevolking “waarschuwingstijd” beloven is het volgens goed ingevoerde waarnemers aannemelijk dat de Israelische inlichtingendienst een duidelijk inzicht heeft in de militaire ontwikkelingen in Irak. Israel had vroeger nauwe banden met de Iraakse Koerden, en het zou een uitgebreid spionagenet in Irak kunnen hebben opgezet. Ook zouden Israeliers van Iraakse origine Irak kunnen zijn binnengedrongen.

    • Salomon Bouman