Jordanie vecht terug bij grensoverschrijding

AMMAN, 14 jan. - Koning Hussein van Jordanie en zijn premier hebben dit weekeinde verzekerd dat het land zich gewapenderhand zal verzetten tegen pogingen Jordaans grondgebied tot strijdtoneel te maken van een mogelijke oorlog in het Midden-Oosten. De waarschuwing geldt vooral Israel en in veel mindere mate Irak.

Het Jordaanse leger heeft de afgelopen dagen stellingen betrokken in de heuvels boven de Jordaanvallei om een aanval vanuit Israel af te slaan, en in het kader van de 'operatie-Jeruzalem' zijn tienduizenden reservisten gemobiliseerd. Aan de grens met Irak is de landsverdediging echter nauwelijks versterkt. Volgens premier Mudar Badran heeft Bagdad plechtig beloofd geen soldaten over deze grens te sturen, behalve wanneer de regering in Amman zelf zou verzoeken om militaire hulp tegen een Israelische invasie. Jordanie is echter niet van plan vreemde troepen het land binnen te laten, zo zei Badran gisteren in het parlement.

Koning Hussein had al eerder duidelijk gemaakt dat dit voornemen ook geldt voor vliegtuigen die het Jordaanse luchtruim zouden willen gebruiken op weg naar Israel of naar Irak. “Wij zijn vastbesloten iedere schending van ons luchtruim of ons land te voorkomen”, zei de koning zaterdagavond in een vraaggesprek met een Amerikaanse televisiemaatschappij. Ook hij maakte daarbij echter op subtiele wijze onderscheid tussen Israelische en Iraakse schendingen. “We zouden zeer beslist proberen Israelische vliegtuigen tegen te houden”, zei Hussein. Gevraagd naar vliegtuigen uit Irak, onderstreepte de koning dat zijn middelen “beperkt” zijn en dat hij zijn best zou doen Jordanie niet te betrekken bij enig conflict.

De discussie over de rol van Jordanie is actueel geworden nadat de Iraakse minister van buitenlandse zaken, Tareq Aziz, woensdag in Geneve had verklaard dat zijn land bij het uitbreken van een oorlog in de Golf onmiddellijk zal proberen een tweede front te openen door een aanval op Israel. Een dergelijke aanval is op korte termijn alleen mogelijk door middel van vliegtuigen of raketten en daarbij zal vrijwel zeker van het Jordaanse luchtruim gebruik moeten worden gemaakt. Hetzelfde geldt voor de vergelding die Israel voor dat geval in het vooruitzicht heeft gesteld.

Hussein ging in zijn televisie-vraaggesprek niet in op het Iraakse dreigement. Hij legde er de nadruk op dat er nog steeds kansen zijn voor een vreedzame oplossing van het huidige conflict. Het nog geen 3 miljoen inwoners tellende Jordanie ligt ingeklemd tussen Israel en Irak en heeft alles te verliezen bij het uitbreken van een gewapend treffen tussen de machtige buurstaten.

Volgens premier Badran zal zijn land bij een Israelische aanval steun vragen van Syrie, Egypte en Irak. De leiders van deze drie landen zouden al hebben beloofd dat zo'n verzoek niet vergeefs zal zijn. Syrie en Egypte hebben echter ook soldaten geleverd voor de multinationale troepenmacht die in Saoedi-Arabie tegen Irak in het geweer is gebracht. Om te voorkomen dat deze coalitie uiteenvalt zou Israel niet moeten reageren op een aanval van Irak, zei gisteren de Syrische minister van buitenlandse zaken, Farouq al-Shara, tijdens een gezamenlijke persconferentie met zijn Amerikaanse ambtgenoot, James Baker, in Damascus. Maar de Egyptische president Mubarak heeft gezegd dat Israel in het geval van een Iraakse aanval het recht heeft een tegenactie te ondernemen.

    • H. M. van den Brink