Hoofdfondsen in Amsterdam sterk terug, dollar fors hoger

ROTTERDAM, 14 JAN. Europese en Japanse effecenbeurzen hebben vandaag uiterst nerveus gereageerd op het Sovjet-optreden in Litouwen en de dreigende Golfoorlog.

In Amsterdam daalden hoofdfondsen als Hoogovens, Nedlloyd en Unilever sterk. Ondanks de sterk stijgende olieprijzen moest zelfs Koninklijke Olie een stapje terugdoen. De Amerikaanse dollar steeg overal in waarde.

Nederlandse aandelen werden vanochtend verhandeld tegen koersen die gemiddeld 1, 6 procent lager waren dan de slotnoteringen van vrijdag. De CBS-stemmingsindex gaf halverwege de morgen een daling van 2, 3 procent.

De Amerikaanse dollar begon de week in Europa met een flink hogere koers. In Amsterdam noteerde de munt rond het middaguur 1, 7470 gulden, na een slotkoers van 1, 7275 vrijdag. De waarde van de dollar steeg in Tokio van 134, 6 naar 135, 35 yen. De Duitse mark reageerde in Amsterdam nauwelijks. De valuta noteerde er vanmiddag 112, 71, tegenover een slotkoers van 112, 73 vrijdag.

De Japanse effectenbeurs was nerveus en sloot 0, 12 procent lager dan vrijdag. De handel was extreem dun; het aantal verhandelde aandelen haalde amper de helft van de 350 miljoen stuks die vrijdag in andere handen overgingen. Mede omdat de Japanse beurzen morgen wegens een nationale feestdag dicht zijn, bleven beleggers aan de zijlijn.

Het Britse pond noteerde vanochtend in Amsterdam 3, 3095 gulden, tegenover een slotkoers van 3, 2920 vorige week. De goudprijs steeg ook. In Zurich begon de handel op 394, 90 dollar per ounce (31, 1 gram) na vrijdag te zijn gesloten op 391, 50 dollar per ounce.

De handel op de effectenbeurs van New York zal in geval van een Golfoorlog bij te sterke schommelingen tijdelijk worden gestaakt. Het beursbestuur zal dan gebruik maken van 'afkoelingsregels' die na de scherpe beursval in oktober 1987 zijn opgesteld. Dat is gisteren vernomen in beurskringen op Wall Street.

Mocht het Dow Jones-gemiddelde van dertig industriele fondsen bijvoorbeeld binnen een uur 250 punten zakken, dan zal de effectenhandel een uur worden stilgelegd. Zakt de beursbarometer daarna weer 150 punten, dan zijn twee uur lang geen transacties toegestaan. Ook andere beurzen in New York hebben laten weten soortgelijke plannen te hebben bij een eventueel militair conflict in de Golf.

Volgens de International Herald Tribune is het waarschijnlijk dat Wall Street een half uur de handel staakt als de oorlog uitbreekt tijdens beursuren. De markt krijgt dan gelegenheid om de informatie op te nemen en te interpreteren, zo heeft de krant uit kringen van overheid en beurs vernomen.

De Amsterdamse effectenbeurs zegt voorbereid te zijn op elke calamiteit, maar weigert inlichtingen over eventuele maatregelen in geval van oorlog te verstrekken. “Iedereen heeft tijd genoeg gehad om zich te kunnen voorbereiden. Maar we gaan niet op de feiten vooruitlopen. Dat zou maar onrust zaaien”, stelt een woordvoerder van het beursbestuur. “We hebben vele opties, en we zullen de meest geeigende toepassen. Het hangt helemaal van de reacties van de markt af.”

Dat uitsluitsel over te treffen maatregelen uitblijft, draagt volgens de woordvoerder niet bij aan vergroting van de onzekerheid. “We zullen de beleggers tijdig op de hoogte stellen als we maatregelen nemen”, zegt hij.