Hongaarse zwemploeg bewijst Australiers dienst

PERTH, 14 jan. - Er kan geen inschrijving voorbijgaan of een Australische stad meldt zich aan als kandidaat voor de organisatie van een groot sportevenement. 'We hebben het geld, de accommodatie en het klimaat' zijn de grote troeven, maar in negen van de tien gevallen missen ze de boot. De Olympische Spelen gingen in de recente historie voorbij aan Brisbane en Melbourne en het wereldkampioenschap atletiek voor dit jaar werd met een stem verschil toegwezen aan Tokio. Bleef het WK zwemmen over om te bewijzen dat er geen enkele belemmering is een mega-evenement op het grootste eiland ter wereld te laten houden.

“Grijp deze once in a lifetime-kans om een wereldtoernooi te zien”, luidde de bijna desperate oproep aan de Australiers in een krante-advertentie om toch vooral het WK zwemmen in het Superdrome van Perth bij te wonen. Aanvankelijk leken de cijfers erop te wijzen dat het wel bij die ene keer zou blijven. Halverwege de week had liefst 94 procent van de zwemmers het persoonlijke record niet eens gehaald. De sceptici voelden zich dan ook gesterkt in de opvatting dat een groot kampioenschap op het zuidelijk halfrond te diep ingrijpt in de traditionele seizoensopbouw van atleten.

Maar toen gisteravond de balans werd opgemaakt vielen de meeste theorieen in duigen. Zes wereldrecords, een uitmuntende Hongaarse ploeg en uiteindelijk toch een heersende rol voor de Verenigde Staten. Dat alles vooral bij de mannen, want het vrouwenzwemmen vertoont ernstige tekenen van verval. Een bewijs - zo luidt de algemene opinie - dat het gebruik van stimulerende middelen, die het meeste effect sorteerden bij vrouwen, sterk is teruggedrongen. Dat zal ongetwijfeld van invloed zijn op degenen die er zich van bedienden, maar het kan onmogelijk de ineenstorting van het (vooral Oosteuropese) vrouwenbolwerk verklaren. De invloed van doping op de prestatie valt niet te becijferen. De infrastructuur voor de topatleet is van essentieler belang en die is in erg veel landen, de DDR voorop, weggevallen. Ook de ploegen van de Sovjet-Unie, Roemenie en Bulgarije speelden nauwelijks een rol van betekenis in Perth. Na de politieke omwentelingen zijn in die landen op financieel gebied de prioriteiten anders komen te liggen.

Hongarije beschouwt die ontwikkeling als de basis voor zijn succes op de wereldtitelstrijd in Perth. Men had er al in een vroeger stadium grotere vrijheden om op zoek te gaan naar sponsorgeld. Bovendien wordt er al vanaf 1972 volgens dezelfde harde lijn gewerkt. De 'slaven' die zich door de 58-jarige meedogenloos harde trainer Tamas Szechy laten afbeulen (Norbert Rozsa, Tamas Darnyi, samen goed voor vier wereldrecords, en gouden- medaillewinnares Krisztina Egerszegi) weten waarvoor ze het doen. Voor goud, geld en niets anders. Met hun zwemprestaties bewezen ze de gefrustreerde Australies een enorme dienst, want niemand kan nog met goed fatsoen het ongebruikelijke tijdstip van de titelstrijd de schuld van tegenvallende tijden geven.

Een record met een Hongaars tintje was ook de 200 meter schoolslag van de Amerikaan Mike Barrowman, die wordt getraind door de uit Hongarije afkomstige Jozef Nagy. Die is momenteel bondscoach van Spanje dat zich klaarstoomt voor Barcelona 1992. De voortekenen van Spaans succes bij die Olympische Spelen kondigen zich nu al aan. Martin Lopez-Zubero bezorgde zijn land - op de 200 meter rugslag - de eerste zwemwereldtitel.

Zo dreigde het toernooi een grabbelton te worden waar voor elk land wel een prijsje in te vinden was. De situatie stabileerde zich enigszins, maar een echt gevecht tussen de giganten Verenigde Staten en Duitsland, zoals dat in de hoogtijdagen van de DDR plaatsvond, ontbrak nu. Met inbegrip van alle neventoernooien (kunstzwemmen, schoonspringen en waterpolo) kwam de VS uit op een totaal van 34 medailles, waarvan zeventien gouden, en Duitsland op 22, waarvan vier goud. Gezien de ineenstorting van het vrouwenzemmen en de voorgeschiedenis een verklaarbare score.

Twee Duitslanden samen in een ploeg; het was voor iedereen wennen. Bij de voorstelling van de deelnemers aan de 1500 meter vrije slag op de slotavond klapten twee dikke Duitse supporters hun handen rood bij het horen van de naam Stefan Pfeiffer en kletsten ze ongeinteresseerd door toen de (oost)Duitser Jorg Hoffmann een stapje naar voren deed en de toeschouwers groette. Maar toen Hoffmann aan de laatste vijftig meter begon van de race, waarin het ruim zeven jaar oude record van Viktor Salnikov met ruim vier seconden werd verbeterd en op 14.50, 36 werd gebracht, sprongen ze enthousiast op en schreeuwden ze 'Komm Hoffie'. Zo gemakkelijk gaat de vereniging.

Superdroom

Nederland, dat goud won bij het schoonspringen (Edwin Jongejans) en waterpolo (vrouwen), ontwaakte in Perth uit een superdroom die twee jaar terug bij de succesvolle Europese titelstrijd in Bonn was begonnen, maar naarmate de WK naderde steeds akeliger beelden vertoonde. Brons en zilver op twee estafette-nummers was de karige oogst. Het prestatieniveau, zei bondscoach Ton van Klooster, was een beetje gedrukt door het flinke aantal debutanten dat in de selectie was opgenomen. De noodlijdende zwembond had voor dit evenement wel geld weten aan te boren en besloot dat ook tot de laatste cent uit te geven. Met het risico dat geldgevers zich in de toekomst af zullen vragen of er ook voor zwemtoeristen moet worden betaald. Degenen die de selectie moesten dragen haalden te vaak hun niveau niet.

Van Klooster hield het op het ontbreken van een echt trainingskamp voor de wereldtitelstrijd en sprak van een “slechte thuissituatie”, waarmee hij bedoelt dat de trainingsuren bij de clubs niet optimaal worden benut. Met het bijeenbrengen van meer toppers, zodat de concurrentie op de training harder is, zal het wiel wel weer opnieuw worden uitgevonden. Daarna staat het gebruikelijke gezever over de selectie op het programma. Van Klooster sprak nu al van richttijden en 'tussen-haakjes-tijden', waardoor iedereen zou weten wat nog wel en wat niet bespreekbaar is. En: “Als deze lijn zich doorzet naar Barcelona dreigen we nog meer terrein te verliezen.” Het uitzenden van een zwemploeg kan voor het Nederlandse Olympisch Comite een koopje worden.