Beurzen en markten zijn 'bloednerveus'; Angst voor oorlog doet olieprijs omhoog schieten

ROTTERDAM, 14 JAN. In een “bloednerveuze” stemming op de internationale olietermijnmarkten is de prijs vanochtend met ruim vijf dollar omhooggeschoten naar 30, 25 dollar per vat. Ook op de markt voor olieprodukten in Rotterdam stegen de prijzen fors. Verontrust door de steeds sterker worden oorlogsdreiging dient zich een groot aantal kopers aan.

“Het is pure angst voor oorlog die nu de prijs beinvloedt”, aldus een handelaar vanochtend. In Rotterdam werd voor directe levering van gasolie 300 dollar per ton neergeteld, volgens handelaren een 'hoog' niveau en een stijging met 50 dollar sinds vrijdag. Volgens een olie-consulent is er sprake van een “puur speculatieve” prijsvorming.

Verzekeraars beraden zich over een verhoging van de prmies voor transporten naar de Golfregio. In Singapore zijn de premies voor bepaalde transporten drastisch omhooggegaan en een aantal reders krijgt al geen dekking meer.

Experts in de olie-industrie houden er sterk rekening mee dat de grote olie-installaties in oostelijk Saoedi-Arabie bij het uitbreken van een oorlog door Iraakse aanvallen tijdelijk buiten gebruik raken. Daardoor zou de olievoorziening direct voor een belangrijk deel worden onderbroken omdat Saoedi-Arabie nu het meeste van de weggevallen export van Koeweit en Irak door produktieverhoging compenseert. Saoedi-Arabie heeft zijn export van brandstoffen naar Japan en andere landen in het Verre Oosten nu geheel opgeschort. In de oostelijke provincies is een voorraad gevormd van 25 tot 30 dagen aan brandstoffen voor de legereenheden die de operatie Desert Shield uitvoeren. Mochten Iraakse raketten de raffinaderijen daar beschadigen, dan moeten voorraden benzine, kerosine en dieselolie per pijplijn en tankauto's uit het Westen worden aangevoerd. In de havenstad Janbu aan de Rode Zee zijn volgens experts in de olie-industrie 'enorme' voorraden aangelegd.

Volgens het Franse persbureau AFP zijn grote Duitse, Japanse, Italiaanse, Franse en Britse ondernemingen zaterdag begonnen hun werknemers uit de Golfregio te evacueren. Op de olie-installaties in Oost-Saoedi-Arabie blijven alleen de meest noodzakelijke medewerkers op hun post. Een van de grootste werkgevers, Arabian Oil, waar 100 Japanners werken, heeft een speciale schuilplaats gebouwd op het terrein van de grootste raffinaderij. Een schip ligt klaar om personeelsleden snel af te voeren naar Bahrein. De Koninklijke- Shell Groep die nog een aantal werknemers ter plaatse heeft, liet vanochtend weten de situatie van uur tot uur te volgen, maar nu nog geen evacuatie te overwegen.

De Amerikaanse regering verwacht dat een eventuele oorlog “relatief kort” zal duren, zei de staatssecretaris van handel Robert Mosbacher zaterdag in een interview. Mosbacher verwacht geen grote negatieve effecten voor de economie van de Verenigde Staten. Minister Cheney (defensie) voorspelde vrijdag dat een oorlog tegen Irak korter zou duren dan “een kwestie van maanden”.

Vanochtend zei woordvoerder Peter Dietlmaier van de Duitse Commerzbank te verwachten dat West-Europa economisch minder kwetsbaar is voor de gevolgen van een Golfoorlog dan de Verenigde Staten. De Belgische minister-president, Wilfried Martens, wil bij het uitbreken van een oorlog financieel-economische crisismaatregelen afkondigen.