Weekoverzicht

De Golfoorlog kruipt met de dag dichterbij en niettemin zijn de reacties van de markten nu minder paniekerig dan vorig jaar augustus na de Iraakse annexatie van Koeweit. Zelfs na de mislukking van het een-richtinggesprek tussen de ministers Baker en Aziz, in Geneve, bleef financiele chaos uit.

Op Wall Street maakten de koersen rechtsomkeert en de olieprijs maakte een uitschieter van zeven dollar, maar een dag later waren de markten al weer tot bedrieglijke rust gekomen. De olieprijs, 26, 15 dollar gisteren, ligt ver beneden de piek van ruim 40 dollar begin oktober.

De olievoorraden in de wereld zijn sinds 1982 niet zo groot geweest, meldde het International Energy Agency. De vraag daalt als gevolg van de afzwakkende economie in de Westerse industrielanden (vooral de VS), terwijl het aanbod - ondanks het wegvallen van Irak en Koeweit als producenten - op peil is gebleven dank zij verhoging van de produktie van de overige OPEC-landen. En de winter is in de noordelijke industrielanden al weer bijna voorbij.

De Amerikaanse recessie heeft zijn eerste grote bankfaillissement geeist. In Boston is de Bank of New England, in grootte de 33-ste bank van de VS, overgenomen door de federale overheid. De FDIC, die bank-deposito's garandeert, stapte in na paniek bij de klanten die hun tegoeden opnamen omdat de Bank of New England in het vierde kwartaal van 1990 een verlies had geleden van 450 miljoen dollar op zijn portefeuille onroerend goed. De redding van de bank zal de federale overheid ten minste 2, 3 miljard dollar kosten.

In de buurstaat Rhode Island werden eerder 45 banken gesloten. De Amerikaanse bankcrisis is nog lang niet voorbij.

De Amerikaanse luchtvaartindustrie heeft ook al zware tegenwind. In het afgelopen jaar hebben de Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen 2 miljard dollar verlies geleden. Pan Am zocht onder hoofdstuk 11 van de Amerikaanse faillissementswetgeving bescherming tegen zijn schuldeisers. In afwachting van de verkoop van zijn routes of een bod van investeerder Kirk Kerkorian blijft de maatschappij doorvliegen.

Nog meer tegenslagen: het Amerikaanse ministerie van defensie heeft het project voor het A-12 Stealth jachtvliegtuig (kosten 57 miljard dollar) geschrapt. Stopzetting kost 8.000 medewerkers van de wapenindustrie hun baan.

De Golfcrisis vergroot de problemen voor de luchtvaart: duurdere brandstof en onbetaalbare verzekeringspremies voor bestemmingen in het Midden-Oosten.

Het mag dan ook een klein wonder worden genoemd dat Airbus, het Europese vliegtuigconsortium, het afgelopen jaar voor het eerst in zijn 20-jarige bestaan winst heeft geboekt. Ondanks de goedkope dollar maakte Airbus vorig jaar een bescheiden nettowinst van tussen de 100 en 150 miljoen dollar.

Crisis is er ook in de automobielindustrie. Ford handhaafde weliswaar zijn dividend, maar bij General Motors dreigt een verlies van 1, 4 miljard dollar over het vierde kwartaal van 1990. Sombere vooruitzichten bij Peugeot leidden tot een koersdaling voor het Franse autoconcern van 4, 1 procent. De Britse auto-industrie verkocht vorig jaar 13 procent minder. Alleen de Japanners weten van geen ophouden. De autoverkoop nam daar met 7, 4 procent toe in 1990.

De Comecon, het communistische handelsblok, heeft zichzelf opgeheven. De onderlinge handel wordt niet langer verrekend in transferabele roebels (een administratieve munt) en niet langer betaald met goederenruil. Het rigide handelssysteem heeft zelfs de Sovjet-Unie geen voordeel gebracht. De Comecon is vervangen door de Organisatie voor internationale economische samenwerking, een lege huls.

Tsjechoslowakije toonde zijn nieuwe orientatie: het bereikte overeenstemming met het Internationale Monetaire Fonds over een bijstandslening van 1, 78 miljard dollar, de grootste lening die het IMF tot nu toe voor een Oosteuropees land heeft goedgekeurd ter ondersteuning van het economische hervormingsproces.

In Polen kondigde de nieuwe regering van premier Bielecki, die de vrije-markt minister van financien Balcerowitz heeft gehandhaafd, aan het proces van privatisering en markthervorming te zullen versnellen.

De Britse regering presenteerde een gepolijste versie van zijn plan voor de invoering van een harde ecu als parallelle Europese munt naast de bestaande valuta. Groot-Brittannie accepteerde het beginsel van een politiek onafhankelijke Europese centrale bank, maar blijft het streven naar een munt afwijzen. De markt moet de weg wijzen.