Nieuwe termijn voor Soares in Portugal

LISSABON, 12 jan. - De winnaar van de presidentsverkiezingen die morgen in Portugal worden gehouden is met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid de zittende socialist, de 66-jarige Mario Soares. Hoewel opiniepeilingen twee weken voor de verkiezingen niet meer gepubliceerd mogen worden, wordt er in Lissabon toch algemeen mee gerekend dat Soares al direct in de eerste ronde aanzienlijk meer dan de benodigde vijftig procent van de stemmen zal halen. Alleen een uiterst lage opkomst zou nog roet in het eten kunnen gooien. Mocht geen enkele kandidaat in de eerste ronde de helft plus een van de stemmen halen, dan is op 3 februari een tweede ronde voorzien.

De belangrijkste rivaal van Soares is de conservatieve kandidaat Basilio Horta. Volgens de laatst gepubliceerde peilingen zou hij op een kleine twintig procent van de stemmen kunnen rekenen. De aanhang van de communistische kandidaat, Carlos Carvalhos, wordt geschat op tussen de drie en maximaal elf procent.

De campagne werd gedomineerd door harde confrontaties tussen Soares en Horta. De conservatieve Horta, die ooit minister was in een coalitie-kabinet onder leiding van Soares, beschuldigt de zittende president ervan een verkeerde rol te hebben gespeeld bij het onafhankelijk worden van de Portugese kolonien. “De dekolonisatie was een verraad van de miljoenen Portugezen, zwart en blank, die hun vertrouwen op de (Portugese) vlag hadden gesteld.” Als minister van buitenlandse zaken speelde Soares in de jaren zeventig een belangrijke rol bij het tot stand brengen van staakt-het-vurens in Angola, Mozambique en Guinee-Bissau.

De herverkiezing van Soares is vergemakkelijkt doordat hij niet alleen de steun heeft van de socialisten maar ook van de de regerende centrum-rechtse PSD van premier Anibal Cavaco Silva. Deze partij stelde geen eigen kandidaat, aangezien de samenwerking tussen de regering en de huidige president buitengewoon soepel verloopt. Een deel van de PSD-aanhang is daar overigens niet echt tevreden mee en zal daarom morgen op Horta van de conservatieve CDS stemmen.

Volgens de Portugese grondwet heeft de regering de uitvoerende bevoegdheden, maar is de president bepaald niet uitsluitend de ceremoniele figuur die de eenheid van het land representeert. Zo kan de president de regering ontslaan, het parlement ontbinden, wetten met een veto treffen of voor heroverweging terug sturen naar het parlement dan wel voorleggen aan het hooggerechtshof. (AP)