Maximale invloed

HOE GROOT DE invloed van een land als Nederland in de Europese Gemeenschap is, daarover kan men in algemene termen weinig zeggen. De geografische grootte en het bevolkingsaantal spelen een belangrijke rol, maar daarnaast kan een land zich veel invloed verschaffen indien zijn vertegenwoordigers in staat zijn met een consistente en creatieve politiek de besluitvorming in de overlegorganen te beinvloeden, naar hun hand te zetten.

In de Europese Gemeenschap zijn vanzelfsprekend Duitsland, Frankrijk en Engeland de landen met de meeste macht, direct gevolgd door Italie. Waar het de Golf-crisis betreft, heeft Nederland van het begin af ook bij de invloedrijken gehoord. De belangrijkste reden daarvoor is dat Den Haag direct na Frankrijk en Engeland de beslissing nam eigen fregatten naar het Golfgebied te sturen. Daardoor werd ons land als een serieus gesprekspartner beschouwd.

Sinds de zomer heeft in het bijzonder minister Van den Broek van buitenlandse zaken keer op keer in de bijeenkomsten van de Twaalf een consequente lijn getrokken in de politiek tegenover Irak. Die bestaat uit: steun aan de eensgezindheid die in de uitspraken van de Veiligheidsraad tot uitdrukking komt, geen afzonderlijke onderhandelingen die bij Saddam Hussein een beeld zouden kunnen wekken van verdeeldheid, geen 'linkage' tussen oplossing van het Palestijns-Israelische probleem en de Golfkwestie.

Dat Nederland binnen haar bondgenootschappen een factor van betekenis is bleek op 4 januari nog eens in Luxemburg, waar minister Van den Broek een sleutelrol speelde toen voorkomen moest worden dat er gespreksdata met de Irakezen werden afgesproken, ongeacht de pogingen van Washington met Bagdad in gesprek te komen. Dat bleek opnieuw op de EG-bijeenkomst gisteren in Geneve, waar de ministers eigen plannen afhankelijk maakten van de opvatting over de noodzaak ervan door Perez de Cuellar.

Uit de fracties van PvdA en D66 vielen gisteren in de Tweede Kamer kritische geluiden over de minister te beluisteren. Hij zou te star opereren in de Golf-kwestie. Deze critici verliezen echter uit het oog dat het niet aangaat de eenheid en eensgezindheid te prediken en tegelijkertijd zelf initiatieven te ondernemen die bressen in deze eenheid slaan.

HET VOORDEEL van de methode die Van den Broek heeft gevolgd is dat hij voor Nederland maximale invloed op het proces heeft verworven, zowel binnen de EG, WEU en NAVO als naar de Amerikanen toe. Nederland is in de tweede helft van dit jaar EG-voorzitter, op een moment dat er (hopelijk) veel 'apres-crise' management moet worden bedreven. Vanuit de positie die Nederland heeft ingenomen door in vergelijking met veel landen op militair gebied een goede bijdrage te leveren aan het anti-Irakfront, heeft het een krachtige uitgangspositie voor die periode verworven. Dat is ook van groot belang met betrekking tot Israel, dat onder zeer sterke druk zal komen te staan om na de terugtrekking van Iraakse troepen uit Koeweit concessies te doen, in het bijzonder met betrekking tot een internationale vredesconferentie over het Midden-Oosten.